او است يا كس ديگرى و چهبسا كه نسبت به اين شيطان تعصب پيدا مىكند و اگر حكيم عارفى بخواهد كه آن را براند بحمايتش برميخيزد . خلاصكننده اين بيماران از آن شيطانها شرع است كه طبع و حيات و نفس را اعتدال مىبخشد و قضاى خداوند بهمراه او است پس طبع را به اين فرمايش خداوند
هامش
- بوده است ( براى شرح بيشتر بكتاب امراض روحى و عصبى تأليف باروك در سلسله چه مىدانيم مراجعه شود ) ثانيا مؤلف اعلى الله مقامه بيماريها را بسه دسته كلى يعنى بيماريهاى طبيعى ، حيوانى و نفسانى تقسيم فرموده كه ظاهرا منظور او از بيماريهاى طبيعى همين امراض عادى هستند كه بدن انسان به آنها مبتلا مىگردد مانند حصبه ، مالاريا ، ذات الريه و مانند اينها كه موجد آنها شياطين يا موجودات زندهاى هستند كه در جسد او سكنى مىگزينند و اين موجودات پارهاى نباتى و پارهاى حيوانى مىباشند .
ثالثا امراض حيوانى كه در اثر وجود شيطانهائى زنده پيدا مىشوند ساكن ساير اراضى وجود انسان يعنى عادت ، طبيعت ، شهوت ، غضب ، الحاد و شقاوت مىباشند و اينها بيماريهائى هستند كه از جهتى موروث علل بدنى مىباشند و از جهت ديگر تظاهراتى در صفات حيوانى انسان دارند و سبب انحراف عادت و طبيعت و ساير صفات حيوانى او از وضع طبيعى مىگردند و و دسته سوم بيماريهائى هستند كه مخصوص بصفات انسانى مىباشند و در منطق ، تدبير و حكمت شخص بيمار انحراف بوجود مىآورند كه اين هر دو دسته را از نظر پزشكى جديد در بيماريهاى روحى ردهبندى مىكنند و اين مسئله ناشى از آنجا است كه در بعضى مكاتب فلسفه اسلامى روح حيوانى و روح انسانى از يكديگر جدا شناخته شدهاند و رضا ، غضب ، شهوت و مانند آنها و همچنين بينائى ، شنوائى ، بويائى ، پساوائى و چشائى ناشى از روح حيوانى