و حركات غير معتدل و رأيهاى فاسد پستى دارد و كم است كسى كه از شر اين شيطانها نجات بيابد و اين شيطانها در بدن انسان در مجراهاى خون بگردش درمىآيند و هركدام بر بدن چيره شوند برحسب اقتضاى خود آن را به كار وادار مىكنند و چنان با روح مىآميزند كه بر خود بيمار اشتباه مىشود كه اين خود
هامش
- متعلق مىشوند شياطين و سكنه خاك پس غالب مىشود بر او ترس و حيله و مكر و خدعه و كسالت و انزجار و دوستى و تنهائى و وحشت از مردم و نفهمى و سرعت انتقال بر اعتقادات باطله و تصورات فاسده پس هروقت غالب شود بر انسان يكى از اين اخلاط پس اولى اين است كه رجوع بطبيب حاذق نمايد و تنقيه بدن نمايد و غذاى مناسب و معتدل اختيار كند . مترجم گويد : بنا به تعبيرى كه مؤلف اعلى الله مقامه در اين كتاب آورده است " انسان نمونهاى از اين جهان است و براى او زمينها و آسمانها است " آسمانها يا افلاك هفتگانه او به ترتيب از پائين به بالا عبارتند از : حيات ، فكر ، خيال ، واهمه ، عالمه عاقله ، طبع ، نفس و قلب ( فؤاد ) كه در مقابل اينها زمينهائى دارد كه از بالا به پائين عبارتند از : حسد ، عادت ، طبيعت ، شهوت ، غضب ، الحاد و شقاوت .
توضيح مترجم اين است كه با توجه به اين عبارات معلوم مىشود كه ، اولا مؤلف اعلى الله مقامه علت پيدايش بيماريهاى روحى را در يك شخص نابسامانيهائى تلقى مىفرمايد كه در جسم او پيدا مىشود و اين مطلبى است كه در پزشكى اروپائى جديد بوسيله پروفسور باروك فرانسوى در اوايل قرن اخير اظهار و اعلام شده و نتيجه تحقيقاتش كه بر خلاف اعتقادات پزشكان پيش از او مىباشد اينست كه نابسامانيهاى روحى ناشى از علل جسمى است و پزشك بايد نخست علت جسمى يك بيمارى را كشف كند و سپس بدرمان آن بپردازد و بعبارت ديگر اين پزشك فرانسوى منكر( Dualisme )يعنى دوگانگى روح و جسم