سنبل ، هل ، زعفران ، عاقرقرحا ، بنگدانه ( بزر البنج ) ، خربق سفيد ، فلفل سفيد از هركدام يك جزء ، فرفيون دو جزء آنها را مىكوبند و از پارچه حريرى مىبيزند و با عسل موم گرفته خمير مىكنند اندازه خوراكش يك نخود است براى سل و يك نخود با آب گرم بهنگام خواب براى سرفه نو يا كهنه همراه با آب باديان نيمهگرم و در وقت خواب براى خفقان قلب و سردى معده همراه با عرق زيره و براى درد طحال با آب سرد و كمى سركه و براى درد پهلوى راست با عرق زيره و براى پهلوى چپ با آب ريشه كرفس و براى اسهال با آب مورد مفيد است و براى فلج و لقوه آن را با آب مرزنجوش به بينى مىكشند و براى ورم پردههاى سينه ماليدن آن با زعفران و براى گزش عقرب و مار نوشيدنش با آب انغوزه و براى سنگ كليه و مثانه همراه با آب سداب يا ترب پخته سودمند مىباشد . ( شايد منظور از آب باديان و ساير آبها عرق آنها باشد . م )
مىگويم كه پزشكان خواصى براى برشعثا شمردهاند و اجزاء آن نزديك به دواء الجامع است اينك اين خواص را مىشماريم و همانا كه داروئى جامع است كه آل محمد عليهم السلام در موارد زياد به آن توجه داشته و ذكر كردهاند كه براى رفع سمهاى حيوانى و نباتى ، بيمارى سدر ، سرگيجه ، تاريكى چشم صداى گوش ، زكام ، نزله ، لقوه ، فلج ، رعشه ، آمدن آب از دهن ، هوش حافظه ، ذوب كردن بلغم ، صاف شدن صدا ، بيخوابى ، بيدارخوابى ، قولنج خواب بسيار سنگين و طولانى ، زورپيچ ، سردى معده و كبد ، گرفتگى كبد و تقويت آن بريختن خون ، تنگى نفس ، استسقاء ، سستى ، زيادى عرق و بد - بوئى آن و نيروى نزديكى سودمند است حرارت را مىافزايد و كسالت و خميازه و كوفتگى و سستى و انواع خستگى را مىزدايد سنگ كليه و مثانه را خرد مىكند ادرارآور است و سنگهائى را كه منجمد شده فرود مىآورد وسواس سودائى و
دقائق العلاج ( فارسي ) — صفحة 415
مساهمون: محمد كريمخان الكرماني
ص٤١٥