6 - التربد المحلول :
مقدارى جيوه را چند بار با آب خاكستر و آهك و چند بار با نمك و سركه مىشويند و بهتر از همه كار اين است كه آن را با خردل بكشند و آنگاه در آب زياد بجوشانند تا همه جيوه مانند ستاره درخشانى رسوب كند سپس آن را برميدارند و در تيزابها ( اسيدها ) حل مىكنند و بعد با آب نمك رسوب مىدهند كه در اين هنگام تكليس و مانند نشاسته مىشود سپس چند بار آن را مىشويند تا پاك شود و اگر از آن بترسند كه در آب حل شود با آب نمك چند بار و سپس با آب خالص نيز چند بار مىشويند تا پاك شود . فرنگىها اين ماده را كالومل مىنامند و ما آن را تربد محلول مىناميم و داراى نيروى نضج دهى براى مواد است و خوراكش چهار گندم سه ساعت پس از غذاى شب است و فرداى آن شب هر مسهلى كه بخواهند و نيز شش نخود آن را همراه با گلشكر مىخورند كه مسهل بسيار خوبى است و نيز بطورى كه به تجربه رسيده چهار گندم آن براى رفع گرفتگى صدا سودمند مىباشد .
7 - التربد المرجانى :
مقدارى جيوه را با هم اندازهاش روح البارود در شيشهاى ريخته در جاى گرمى مىگذارند تا دود آن تمام شود سپس چهار ساعت آن را به حال خود مىگذارند تا جيوه زرد شود آنگاه آن را در بوتهاى بر آتش ملايمى مىگذارند تا قرمز گردد اين را جيوه مرجانى مىنامند كه اگر « 1 »
هامش
- پزشكان از درمان آن عاجز شدهاند نيز مفيد است و بايد تا در دهن قرحه پيدا شود از آن بخورند و بيمار بايد از هوا محفوظ بماند . مؤلف اعلى الله مقامه
( 1 ) بهتر آنست كه مخلوط جيوه و روح البارود را بر آتش ملايمى بگذارند تا روح - البارود بر جيوه خشك شود و بهتر است پس از آنكه آن را نرم كوبيدند در بوتهاى بريزند و بر آتش ملايمى بگذارند و با ميلهاى آهنين مرتبا بهم بزنند تا دود يعنى دود نمك قطع گردد و جيوه باقى بماند كه رنگش قرمز جگرى است و همينكه