مخلوط كرده و مىسايند و دوباره مىبيزند و داروهائى را كه به صورت شياف « 1 » ساخته مىشود بايد قطره قطره آب بر آن بچكانند و بعد از آن شياف ساخته و در سايه خشك كنند و بايد آن را از غبار حفظ كنند و نيز بايد براى هر نوع شياف نشانهاى بگذارند زيرا اگر فقط رنگ آن را در نظر بگيرند پس از مدتى تغيير مىكند و يا بايد شكل آنها با هم تفاوت داشته باشد اما ساير داروهاى آبگونه و خشك نيز بر اينها كه گفتيم قياس مىگردد . مؤلف اعلى الله مقامه در حاشيه مىافزايد : بدانكه داروهاى مركبى كه اصول آن را گفتهايم داروهائى است كه ويژه يك بيمارى است و نشانههاى بيماريها همانطور كه در اين كتاب توضيح دادهايم متفاوت مىباشد پزشك آگاه دانشمند ناچار است كه در اين تركيبات و احوال بيمارى كه مىخواهد آنها را براى او به كار ببرد دقت كند و اگر از هر جهت موافق با وضع او باشد دستور لازم را بدهد ، اما اگر در احوال او چيزهائى ديد كه منافى با پارهاى از اجزاء يك مركب بود آن جزء را بايد كنار بگذارد و يا بجاى آن ، چيز ديگرى را كه مناسب با او باشد به كار بگيرد تا اينكه اثر تامى را از دارو ببيند و گرنه اگر درمان او مانند پير - زنان باشد و يك دارو را بهر بيمارى كه رسيد بدهد و از نشانيهاى بيمارى و چيزهاى موافق و منافى آن پىجوئى نكند ، زيانش بيش از سود است و به شكست نزديكتر از پيروزى است زيرا هر چيزى براى هر چيزى ساخته نشده و هر چيزى را در همه حالات براى يك چيز نمىتوان به كار بست .
هامش
( 1 ) در اصطلاح فعلى فارسى شياف بمعنى داروئى است كه با شكل مناسب در مقعد و يا مهبل گذارده مىشود اما در قديم بمعنى داروئى مركب و خميرى بوده كه بشكلى كه مىخواستهاند ساخته مىشده و عند اللزوم آن را با آب بر سنگى مىسائيدهاند و بر چشم و يا جاى ديگر مىماليدهاند . مترجم