ريشهها و تخمها را مىكوبند و برگها و ميوهها را تكهتكه مىكنند و يك شب در جائى گرم آنها را جداگانه مىخيسانند و روز بعد نخست چيزهاى سخت را كمى مىجوشانند و سپس چيزهاى سست را به آن اضافه كرده و باز كمى مىجوشانند و صاف مىكنند و داروها را درحالىكه داغ هستند فشار مىدهند تا نيروى آنها كاملا خارج شود و بهتر اين است كه در حال جوشيدن تفاله را خارج كرده و فشار دهند تا اينكه نيروى آب بتفاله برنگردد و نيز بايد سفيده تخم مرغى را زده و در آن بريزند و بر آتش بگذارند تا سفيده منعقدشده در روى مايع جمع شود و چيزهاى زيادى را با خودش بالا بياورد سپس بايد دارو را كاملا صاف كنند . اكنون مايعى كه بدست آوردهايم خلاصه و شيره خالص و روح و نفس دارو مىباشد و اگر تفاله را بسوزانند و خاكسترش را بمايع اضافه كنند بهتر است ، اما اين كار براى داروهائى كه بايد فورا مصرف شود دشوار است چه گرفتن ملح دارو پيش از سفيد كردن آن كارى سخت است و اين كار براى شربتها و ربها كه مدتى ذخيره مىشوند مناسب مىباشد و من نديدهام كه شخصى بتواند پختنىها را در حد كمال فلسفى فراهم كند .
سپس بايد شيرينى كمى در حدى كه دارو براى طبع آدم بدآيند نباشد به آن اضافه كنند زيرا داروى بدخوار سودى ندارد و زيانش بيش از نفع آن است و اگر هم سودى داشته باشد طبيعت باندازهاى كه لازم است پذيراى آن نيست و در اين حال بآنطور كه بايد در آن عمل نمىكند و اگر چنين شد دارو بشايستگى در طبيعت عمل نمىنمايد و اگر طبع در آن عمل نكند آنطور كه سزاوار است گوارده نمىشود و سبب پيدايش باد ، قرقر و سنگينى مىگردد و چون خوب عمل نكرده مواد ساكن و بيحركت را به حركت در مىآورد و به جائى كه بايد برسد نمىرسد پس زيانش بيش از سود آن است بنابراين از اينكه
دقائق العلاج ( فارسي ) — صفحة 63
مساهمون: محمد كريمخان الكرماني
ص٦٣