چنين حالى بدون آب آن را مىآشامند و اگر صفرا زياد باشد آب سرد در آن مىريزند ، براى دفع بلغم لزج بجاى شكر گاه عسل در سركه مىريزند و بجاى سركه خالص از سركه عنصلى استفاده مىكنند وقتى جهت آماده كردن بستگيها براى باز شدن ، تخم پارهاى از گياهان را مىافزايند يعنى براى بيمارىهاى گرم تخمهاى سرد و براى بيماريهاى سرد تخمهاى گرم اضافه مىكنند و اگر بيمارى مركب باشد از هر دو نوع تخم سود مىجويند ، مثلا براى بيماريهاى گرم تخم كاسنى و پوست ريشه آن و تخم خيار سبزه و خيارچنبر و تخم خربوزه به كار مىبرند و در اين حال اندازه تخم خيارها بايد بيشتر باشد تا ضعف آن جبران گردد و اندازه پوست ريشه كاسنى بايد نسبة كم باشد تا به مقدار لازم سودمند گردد اما تخم كاسنى را زيادتر به كار مىبرند زيرا پايه اصلى و قوى و نافع اين تركيب است مثلا از تخم خيارها و خربزه از هر كدام پنج درهم و از پوست كاسنى دو درهم و از تخم آن سه درهم به كار مىبرند در بيماريهاى سرد تخم كرفس و باديان رومى و تخم كاسنى كه بتركيب نيروى چيزهاى ديگر كمك مىكند و نيز تخم باديان و ريشه آن و ريشه كرفس ، كشوث و ريوند به كار مىبرند و اندازه هريك از تخمها سه جزء است زيرا نيرومندترند ، مقدار ريشهها پنج جزء است چون ضعيفند و كشوث به علت برتريش سه جزء و غافث بدليل نيروى زياد و تلخيش دو جزء و راوند يك جزء است تا بر نيروى دارو بيفزايد ( هر جزء يك درهم حساب مىشود ) شكر در هريك از دو نسخه يك رطل است و اگر بيمارى مركب باشد بايد هر دو نوع تخم را مخلوط كنند براى بيماريهاى ديگر ممكن است داروهاى لازم را آنطور كه گفتيم به آن اضافه كنند و راه تركيب اين است كه داروها را نيمكوب كرده و شب در سركه و شش برابر آن آب بخيسانند و روز بعد آنها را بجوشانند تا بثلث برسد و
دقائق العلاج ( فارسي ) — صفحة 59
مساهمون: محمد كريمخان الكرماني
ص٥٩