كه طبيعت عنصرهاى غيبى لطيف مىباشد و هريك از آنها در همه عناصر ظاهرى وجود دارد . اگر در اينجا مثالى بخواهى در درجههاى آتش دقت كن : درجه چهارم آتش مماس با خود آتش است ، پائينتر از آن چيزى است كه بواسطه و با فاصله هوا مماس با آتش باشد كه از خود آتش يك درجه ضعيف تر مىباشد و پائينتر از آنكه دو درجه با آتش فاصله دارد بوسيله آب مماس با آن است كه چون آب ضد آتش است در آن تأثير مىكند و آنچه كه پائينتر از هوا است آنست كه با آتش از پس پردهاى غليظ كه آتش بسرعت در آن نفوذ نكند و آن را خاموش ننمايد مماس باشد و پس از تأثير و تأثر طرفينى كمى از اثر آن را نگاه بدارد . ساير عناصر را به همين ترتيب مىتوان شناخت چه نيرومندترين حالات شىء وقتى است كه خالص باشد بعد از آن حالتى است كه مخلوط با چيزى باشد كه از جهت فاعلى موافق و از جهت انفعالى مخالف با آن باشد پس از آن حالتى است كه با چيزى آميخته باشد كه از جهت فاعلى مخالف و از جهت انفعالى موافق آن باشد پس از آن حالتى است كه با چيزى كه از هر دو جهت با آن مخالف باشد همراه گردد . « 1 »
بنابراين اگر بر داروئى ، عنصرى در درجه چهارم چيره باشد آن دارو در درجه چهارم مىباشد و همچنين است درجههاى سوم و دوم و اول و اين هم
هامش
( 1 ) خواننده محترم حتما توجه دارد كه قسمت مهم اين فصل حاوى استدلالات فلسفى است كه علاوه بر آنكه اصل مطلب براى كسانى كه با اصطلاحات و استدلالات فلسفى آشنائى نداشته باشند دشوار است ترجمه مطالب هم به فارسى كارى سخت است چه در زبان فارسى تاكنون معادلهائى براى همه اصطلاحات و الفاظ فلسفى وضع نشده است بههرحال تا حد امكان سعى شد كه تعبيرى از مطالب مؤلف اعلى الله مقامه آورده شود . مترجم