تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دقائق العلاج ( فارسي ) — صفحة 43

مساهمون:

ص٤٣
داروئى نيز مناسب نيست و بايد داروى مخصوص اندام را به كار ببرد و در ضمن مثلا بايد بداند كه هر صفرابرى براى هر صفرائى كه غالب باشد مناسب نيست بلكه اگر صفرا بر مغز غالب باشد مسهل ويژه آن را كه مخصوص مغز است به كار برد و باقى مسائل مانند اين است از خاصيتهاى داروها نبايد سر بپيچد و بايد با توجه بخواص داروها طبائع گوناگون آنها را هم در نظر داشته باشد چه گاه ممكن است خطائى در تأثير طبع دارو پيش آيد هرچند كه تأثير بالخاصيه نيرومندتر باشد و بايد آنچه را كه در مقدمه راجع به ترتيب استعمال داروهاى مركب گفتيم مراعات كند و نخست بازكننده و بعد منضج و سپس مسهل يا ادرارآور تجويز كند و بعد به خون گرفتن و پس از آن بلطيف كردن ماده و تحليل آن بپردازد و اگر بخواهيم براى همه اين حالات مثلى بيان كنيم سخن ما بدرازا مىكشد و اين هم دريائى بيكران است و آنچه گفتيم بس است

فصل [ شروط داروى مسهل ]

براى كسى كه مىخواهد داروئى مسهلى بسازد شايسته است كه پانزده شرط را مراعات كند كه پاره‌اى از آنها بطور حكايت بيان شده . 1 - اگر دارو براى فم معده زيان‌آور باشد بايد داروهاى معطر و نيروبخش فم معده و قلب به آن افزوده گردد . 2 - داروهاى عرق‌آور و پيشاب‌آور نبايد با مسهل مخلوط باشد چون بر ضد يك ديگرند . 3 - شيرينى زياد نبايد با مسهل همراه باشد . 4 - اگر مسهل ضعيف باشد بايد داروهاى كمكى به آن افزوده شود . 5 - داروى فشاردهنده بر داروى ليزكننده نبايد مقدم داشته شود مگر براى زنان آبستن .