است و ببيند كه مزاجها چه حالت دارند و وضع عادات غذائى در آن وقت چيست و آنگاه بين مردم حكم كند و آنها را بر به كار بردن چيزهائى وادارد كه سلامتى آنها در آن است و از اين راه با حسن تدبير به بهداشت مردم زمان خودش خدمت كند و بنابراين يك نفر نمىتواند براى همه دورانها و همه شهرها دستورى بدهد بلكه مىتوان گفت كه براى هر شهرى پزشكى مانند آنكه گفتيم لازم است تا مردم به حكم و درمان او اعتماد كنند . . . الخ »
بنابراين گذشتگان نيز به آنچه ما گفتيم آگاهى داشتهاند مگر اينكه آنها قواعد بهداشتى دوران خود را براى دفع بيماريها گفتهاند و تقليد آنها براى آيندگان جايز نيست بلكه براى هر نسلى بايد در اين راه كوششى به عمل آيد و آزمايشهائى انجام بپذيرد و اگر كسانى باشند كه براى خدا كار مىكنند بايد نتيجه آزمايشهاى خود را ثبت كرده و آنها را در ميان برادران خود منتشر كنند و بخاطر مال دنيا بر بندگان خدا بخل نورزند تا وقتى كه سلامتى بندگان خدا و آبادانى شهرها ادامه داشته باشد . به همين دليل ما اين كتاب را مىنويسيم و آنچه را كه خود آزمودهايم يا كسان ديگرى كه به آنها اعتماد داريم آزمودهاند و بر ما بخل نكردهاند در آن مىآوريم و آنچه را كه ديگران بما رساندهاند بشما مىرسانيم . ديگران كشتند و ما خورديم ما مىكاريم و ديگران خواهند خورد و السلام .
پس بايد ديگران بر آنچه كه ما در درمانهاى خود يافتهايم و حكم كردهايم و بر داروهائى كه ما پيدا كردهايم و كارهائى كه انجام دادهايم بيفزايند تا با آنها كه توفيقى در اين راه داشتهاند همراه باشند .
دقائق العلاج ( فارسي ) — صفحة 40
مساهمون: محمد كريمخان الكرماني
ص٤٠