فصل قرحههاى كوچك گرم دهان
اين قرحهها در خردسالان به علت مكيدن پستان و شير فاسد و لزج مادر پيدا مىشود و در بزرگسالان گاهى سفيدرنگ است علت آن رطوبت نمكى و بلغمى است اگر قرمز باشد در اثر رطوبت تندخونى مىباشد ، گاه صفرائى است و در اثر خوردن ميوههاى لزج و نشستن دهان پس از آن پيدا مىشود و بدترين نوع آن سياهرنگ است كه دليل احتراق رطوبت است . براى درمان اين قرحهها نخست بايد به پاكسازى پرداخت و حب الشفاء و گرد دندان شصت و يكم و شربت ليمو مفيد است . اگر آب از دهن مىآيد ، حافظ الصحة سود مىبخشد و اگر در كودكان باشد ذرور القلاع و ذرور الحنّاء مفيد مىباشد . « 1 »
فصل تشنج زبان و سنگينى آن
براى درمان اين بيمارى گرفتن فاروق الليّن در دهن و چرب كردن با روغنهاى نرم ، ايارج فيقراء ، شربت ابريشم و شربت ليمو مفيد است . « 2 »
فصل فاسد شدن لثه
اين بيمارى بيشتر از رطوبت لزج و حرارتى است كه عفونت ايجاد مىكند .
پس از پاكسازى ، پاشيدن گرد فوفل و حنا به اندازه مساوى بر لثهها سودمند است و نيز سنون الكات و سنونى ( گرد دندان ) كه از ريشه شيرينبيان ساخته
هامش
( 1 ) براى درمان اين قرحهها گردو خاصيتى دارد كه در باب مفردات مىآيد . مؤلف
( 2 ) خاصيت مها ( كوارتز متبلور - ف . م ) براى سنگينى زبان در مقاله پنجم باب مفردات خواهد آمد . مؤلف اعلى الله مقامه