باشد كه براى مسلمين سودمند باشد ، مىكوشد سودمندترين مطالب را براى آنان بنويسد ، و براى او مهم نخواهد بود كه ديگران چه خواهند گفت . و نيز شيوايى عبارت براى او اهميتى نداشته ، و از رهگذر اين كار در پى اظهار برترى خود نخواهد بود . حتى نظم و ترتيب خوب هم ، براى او اهميتى نداشته و تنها در پى نوشتن مطالب مفيدى خواهد بود كه در دلها تأثير گذاشته و مورد رضايت آفريدگار باشد .
و در يك كلام ، ما در امور دينى و آخرتى خود گرفتار سهل انگارى شده و خود را با شكلهاى بدون حقيقت راضى نموده و در انجام اين امور كوتاهى مىكنيم .
البته بايد در نظر داشت ، ما كه مىگوييم بايد ماهيات و معانى را بوجود آورده و از اكتفا به ظاهر پرهيز كرد ، منظور اين نيست كه بايد به شكل ظاهر بىاعتنا باشيم . بلكه بايد هم جلوهء ظاهرى را ايجاد نموده و هم معنى و باطن را ، همانگونه كه خداوند از ما خواسته و رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم انجام مىداد . زيرا شكل و ظاهر نيز بسيار مهم است . و اگر كسى مانند صوفيها ، اصلا جلوهء خارجى و شكل ظاهرى را رعايت نكند ، خود و ديگران را گمراه نموده و با اين عمل از دين خارج مىشود . آنان ادعا مىكنند كه در پى حقايق بوده و به شكل ظاهر كارى ندارند . ولى مىبينيم كه حقايق را نيز بوجود نمىآورند . و كسى كه شكل ظاهر را ترك كند ، حتما روح و ماهيت را نيز ترك خواهد كرد . و ضرر اين كار از هر چيزى براى اسلام بيشتر است . زيرا بقاى دين با
المراقبات في أعمال السنة (فارسى) — صفحة 542
مساهمون: ابراهيم محدث
ص٥٤٢