ظاهرى ، براى بدست آوردن حقيقت و واقعيت آن دقت زيادى بخرج مىدهند . مثلا بيشتر مردم فقط شكل نماز را بوجود آورده و براى تكميل ظاهر آن كوشش كرده ولى در پى بدست آوردن روح آن نيستند .
و مهمترين چيزى كه باعث از بين رفتن دين و آخرت انسان شده و او را بسوى دنيا كشيده و باعث حاكميت هواى نفس بر انسان مىشود همين مطلب است .
هر كدام از كارها و ذكرهاى نماز كه از اجزاء يا شرايط نماز هستند ، از طهارت و تكبير گرفته تا سلام دادن و خواندن تعقيبات نماز ، همگى داراى شكل و روح مىباشند . ولى مردم شكل ظاهرى نماز را ياد گرفته و براى درست كردن تقليد و آموختن نماز خيلى تلاش كرده و در اين موارد احتياط مىكنند . و حتى دربارهء ميزان معلومات و تقواى مراجع تقليد تحقيق كرده و در اين باره با يكديگر بحث مىكنند . بخاطر فهميدن مطالب رسالههاى عمليه دقت كرده و دربارهء عبارتهاى آن با يكديگر بحث مىكنند . دربارهء پاك بودن آب و پاك كردن اعضاى بدن زيادهروى كرده ، و براى رساندن آب به اعضاى وضو باندازهاى تلاش مىكنند كه شرع از آنان نخواسته و حتى با صراحت آن را نهى كرده است . و همينطور در مورد پاك كردن مكان و لباس نماز . و هنگام خواندن قرآن در نماز و گفتن ذكر باندازهاى در اداى حروف از مخارج آن دقت كرده و زيادهروى مىكنند كه در نهايت آن را غلط مىخوانند .
ولى گويا اصلا دستور ندارند كه اعضاى بدن خود را از گناهان و دل را از
المراقبات في أعمال السنة (فارسى) — صفحة 539
مساهمون: ابراهيم محدث
ص٥٣٩