مىگفت : ايمان آوردم يا ادعاى يكى از درجات دينى را داشت ، به او مىفرمود : هر چيزى ماهيتى دارد . ماهيت ادعاى تو چيست ؟ » و براى اثبات سخنان ما همين بس كه در قرآن آمده است : « هنگامى كه منافقين نزد تو آمده و بگويند : تو رسول خدا هستى . خداوند نيز مىداند كه تو رسول او هستى ولى خداوند گواهى مىدهد كه منافقين دروغ مىگويند . » خلاصه اين كه بنده بايد تمام جديّت و همّت خود را براى اصلاح عمل و پاك نمودن آن از آفات و هوى و هوس به كار گيرد . و اگر بتواند يك بار با دل ، عمل ، روح ، باطن و تمام اعضاى خود بگويد : « لا إله الا اللّه » بهتر از اين است كه در تمام عمر شبها را به عبادت ايستاده ، روزها را روزه گرفته و هميشه در حال ذكر باشد ولى عمل او از آنچه گفتيم ، خالص نباشد .
به عمل ابليس بنگر كه هزاران سال با فرشتگان خداى را پرستش كرد ولى براى او سودى نداشته و او را از عذاب نجات نداد و عاقبت از رحمت خدا دور شد . ولى حضرت آدم عليه السّلام با چند كلمهاى كه براى توبه گفت ، توبهء او قبول شده و خداوند او را برگزيد . در روايات هم آمده است : « رياكار را در روز قيامت با چهار نام صدا مىزنند : اى دروغگو ! اى بدكار ! اى حيلهگر ! اى رياكار ! » از مهمترين نتايجى كه بعد از تلاش براى خالص نمودن عمل از آفات بدست مىآيد ، تواضع قلبى است . زيرا انسان بعد از اين تلاش
المراقبات في أعمال السنة (فارسى) — صفحة 537
مساهمون: ابراهيم محدث
ص٥٣٧