در اين عالم بعد از پيدايش در دو عالم اول ، بگونهاى كه مناسب با آن دو عالم است ، بوجود مىآيد . بلكه منشأ هر موجودى در عالم مثال از گنجينههاى خداوند است كه در اين آيه به آن اشاره شده است : « چيزى نيست مگر اين كه گنجينههاى او نزد ماست . » « 1 » و هر جسم يا حسيّى در اين عالم از عالم مثال و توسط فرشتگان خداوند بهره مىگيرد .
روايات دال بر اين است كه مقدار ارزاق موجودات اين عالم و اجلهاى آنان ، در شب قدر بر زمين نازل مىشود . و اين مطلب براى خليفهء خداوند در اين شب آشكار مىگردد و هويدا شدن نزول اين مطلب مهم ، توسط فرشتگان براى او ، ديدن شب قدر ناميده مىشود . و لذت اين آشكار شدن و ديدن نزول اين مطلب مهم و فرود آمدن فرشتگان را فقط اهل آن درك مىكنند و شايد ملكوت آسمانها و زمين كه إبراهيم خليل آن را ديد از همين قبيل باشد .
هر انسانى نصيب كاملى از اين عالمها دارد كه مخصوص به خود اوست ، ولى بيشتر مردم از عالمهاى مثالى خود غافل بوده و از غفلت خود نيز غافل هستند ، و همينطور نسبت به عالمهاى روحانى خود ، مگر كسانى كه خداوند با اعطاى معرفت نفس به آنان بر آنان منت گذاشته است . معرفت عالم مثال از راه معرفت نفس مىباشد . زيرا روح حقيقت نفس است . بنابراين كسى كه حجاب ماده از روى روح و نفسش برداشته شود و نفس خود را در عالم مثال مجرد از آن ببيند ،
هامش
( 1 ) حجر . آيه 21 .