» شاهريشت « ، رئيس دفتر شاهنشاهى را » المردمارعد « مىگفتهاند . [ 1 ]
كشورهاى جربى [ 2 ]
[ در موقعى كه فالغ بن عابر بن ارفخشد بن سام ] بن نوح زمين را در ميان فرزندان نوح [ بخش كرد ] ، فرزندان عامور بن توبل [ بن يافث بن نوح ] به طرف چپ خاور بيرون شدند و جمعى از آنها يعنى فرزندان » ناعوما « از ناحيه جربى به سمت شمال رفتند و در شهرها پراكنده گشته چندين امت شدند بنام : بر جان ، ديلم ، تبر ، طيلسان ، جيلان ، فيلان ، الان ، خزر ، دودانيه [ 3 ] و ارمن .
خزر بر همه شهرهاى ارمنستان دست يافته پادشاهى داشتند كه » خاقان « گفته ميشد ، او را جانشينى بود كه او را » يزيد بلاش « مىگفتند و بر اران [ 4 ] و جرزان و بسفرجان و سيسجان حكومت ميكرد و اين استان را ارمنستان چهارم مىگفتند كه قباد پادشاه ايران آن را فتح كرد و تا دربند » الان « صد فرسخ كه سيصد و شصت شهر داشت به انوشروان تعلق يافت ، پادشاه ايران بر دربند و طبرسران [ 5 ] و بلنجر دست يافت و شهر » قاليقلا « [ 6 ] و شهرهاى بسيار ديگرى را ساخت و مردمى از پارس را در آنها جاى داد ، [ 7 ] سپس خزر بر آنچه پارسيان از دست آنها گرفته بودند دست يافتند و
هامش
[ 1 ] صحيح اين كلمه » ايرانمازعر « است يعنى ايران آمار كار ( ايران در زمان ساسانيان ص 289 ، 548 ) .
[ 2 ] ل : ص 203 . در اصل ، و التنبيه و الاشراف ص 55 ، 72 : جربى ، و در مراصد الاطلاع و فتوح البلدان ص 198 جرنا است .
[ 3 ] خود را از نسل دودان بن اسد بن خزيمه ميدانستند ( فتوح البلدان ص 198 ) .
[ 4 ] اران جزء ارمنستان اول بود ( فتوح البلدان ص 197 ) .
[ 5 ] در اصل ، و فتوح البلدان ص 200 : طبرسران و در مراصد : طبرستران ضبط شده است .
[ 6 ] گويند قاليقلا را زنى بنام » قالى « ساخت و آن را قاليقاله ناميد ( فتوح البلدان ص 200 ) .
[ 7 ] فتوح البلدان ص 198 - 200 .