آن و سوار كردن حجره ها و صفحه ها و عنكبوت و بازوى آن و از آنكه چگونه تجزيه و تقسيم مىشود و چگونه با تقسيم اجزاء نگه داشته مىشود و از مقنطرات آن و ميل آن و اين مطالب را شرح مىدهد و صفحه يكايك اقليمها و طول هر اقليمى و عرض آن و جاهاى ستارگان و ساعتها را در آن و طالع و غارب و مائل و جنوبى و شمالى و رأس الجدى و رأس السرطان و رأس الحمل و رأس الميزان ، همه را توصيف مىكند سپس راه به كار بستن آن را مىگويد : باب اول در امتحان اسطرلاب تا درست باشد .
باب دوم در امتحان دو طرف عضاده .
باب سوم در دانستن آنكه از روز چند ساعت گذشته و چه برجى است و درجه طالع .
باب چهارم در دانستن ساعات گذشته از شب و برج طالع و درجه آن .
باب پنجم در شناختن جاى خورشيد از برجها و درجه ها .
باب ششم در دانستن جاى قمر كه در چه برج و چه درجه اى است و ستارگان هفتگانه كجايند .
باب هفتم در دانستن عرض قمر .
باب هشتم در دانستن مطالع بروج دوازده گانه در هفت اقليم و شناختن هر برجى از آنها . باب نهم در قطع كردن مطالع ، فلك مستقيم را و آنچه از مطالع بهر درجه اى از درجات خط استواء مىرسد .
باب دهم در دانستن ساعتهاى شب و روز كه در هر زمانى در هر اقليمى چه مقدار است .
باب يازدهم در دانستن اندازه زمان طلوع هر كوكبى از كواكب ثابته و آنچه
تاريخ اليعقوبي ( فارسي ) — صفحة 170
مساهمون: اليعقوبي
ص١٧٠