باب شانزدهم هر گاه بخواهى بدانى كه چه ساعتى از روز گذشته است .
باب هيفدهم هر گاه بخواهى بدانى كه چه ساعتى ماه يا ستاره اى از ثوابت ظاهر مىشود .
باب هيجدهم هر گاه بخواهى ساعتهاى قرانها را بدانى .
باب نوزدهم هر گاه بخواهى مقدار دو مشرق و دو مغرب را در هر سرزمينى بشناسى .
باب بيستم هر گاه بخواهى براى هر برجى مقدار طلوعش از مشرق و غروبش از مغرب را بشناسى .
باب بيست و يكم هر گاه بخواهى ستارگانى را كه در هر سرزمينى غايب مىشود ، بدانى .
باب بيست و دوم هر گاه بخواهى طريقه هاى پنجگانه فلك را كه دانشمندان ذكر كردهاند در هر سرزمينى بدانى .
باب بيست و سوم هر گاه بخواهى هفت اقليم را بشناسى . باب بيست و چهارم هر گاه شناختن هر اقليمى از آنها را بخواهى .
باب بيست و پنجم هر گاه بخواهى بشناسى كه در موقع رسيدن خورشيد بجدى در جايى كه عرض آن 36 جزء باشد و آن دورترين قسمتهاى مسكون است از طرف شمال ، چگونه كوتاهترين روزها پديد مىآيد و روزى چهار ساعت و در اين حدود و شب بيست ساعت مىباشد و طولانىترين روزهايش بيست ساعت و شبش چهار ساعت مىشود و آنجا جزيره اى است در اروپا بنام » تولى « در شمال خاك روم .
باب بيست و ششم هر گاه بخواهى جاهايى را بشناسى كه خورشيد در آنها شش ماه پنهان مىشود و تاريكى يكسره مىباشد و شش ماه طلوع مىكند و روشنى يكسره مىباشد و آن جايى است كه محاذى با محور شمال است .
تاريخ اليعقوبي ( فارسي ) — صفحة 167
مساهمون: اليعقوبي
ص١٦٧