سمرقند و هر كس از سمرقند آهنگ چاچ كند ، هفت منزل رهسپار « خجنده » شود كه يكى از شهرهاى سمرقند است و سپس از « خجنده » تا چاچ چهار منزل است .
چاچ ( شاش )
و از « چاچ » تا مرز اعظم « اسبيشاب » دو منزل است ، و آن همان شهرى است كه جنگ با تركان از آن بانجام مىرسد و آخر مضافات سمرقند است ، اين بود آنچه از شهرهاى طخارستان و صغد و سمرقند و چاچ و فرغانه بر جادهء بزرگ است ، و ماوراى آن ، بلاد شرك است ، و عموم بلاد ترك كه خراسان و سيستان را احاطه دارد « تركستان » ، و تركها را چندين صنف و چندين مملكت است . از جمله : « خرلخيه » و « تغزغز » و « تركش » و « كيماك » و « غزّ » ، و هر صنفى از ترك را مملكتى جداگانه است ، و برخى از ايشان با برخى ديگر مىجنگند . و آنها را منزلها و قلعههايى نيست بلكه در خيمههاى تركى چند ضلعى منزل دارند ، و بند و طنابهاى آنها تسمههايى از پوستهاى ستوران و گاوان ، و پوششهاى آنها نمدهايى است ، و اينان ماهرترين مردمى هستند در ساختن نمدها چه لباسشان از همان نمد است ، و در « تركستان » زراعتى جز « دخن » كه « گاورس » باشد نيست و خوراكشان فقط شير ماديانها است و از گوشت آنها نيز مىخورند ، و بيشتر خوراكشان گوشتهاى شكار است ، و آهن نزدشان اندك است و تيرهاى خود را از استخوانها مىسازند ، جز اينكه اينان بسرزمين خراسان احاطه دارند و از هر ناحيهاى مىجنگند و با آنها جنگ مىشود چنان كه ولايتى از ولايات خراسان نيست مگر آنكه آنان با تركها مىجنگند و تركان از هر صنفى نيز با آنان جنگ مىكنند . اين بود شهرهاى خراسان و سيستان و نواحى آن و مسافت ميان هر شهر و حالات آن ، پس هم اكنون واليان را از روزى كه فتح شده تا امروز ، و مبلغ خراج آن را باز گوئيم .
واليان خراسان
نخستين كس كه داخل خراسان شد ، « عبد اللّه بن عامر بن كريز بن ربيعة بن حبيب