كرمان
و كرمان در طرف راست سيستان برابر « جوزجان » واقع است و شهر بزرگتر كرمان « سيرجان » است و آن شهرى است استوار و باشكوه كه دلير آن قهرمان است و شهرها و قلعههاى آن عبارت است از « بيمند » و « خنّاب » و « كوهستان » و « كرستان » و « مغون » ( و ) « طمسكان » و « سروستان » و « قلعهء بم » و « منوجان » و « نرماشير » .
سرزمين كرمان با وسعت و پراهميت و آبهاى آن اندك است و در شهرى كه آن را « جيرفت » « 1 » گويند ، خرما درخت بسيار دارد و از آنجا به « سند » مىروند ، از « جيرفت » به « رتق » و « دهقان » و سپس به « بل » و « فهرج » « 2 » كه اهالى آن ، « فهره » اش نامند و اين آخرين شهر تابع كرمان است و رئيس مكران مدعى است كه از مضافات مكران مىباشد ، سپس به « خروج » و اين اول شهرى است از مضافات مكران ، سپس به شهر « فنّزبور » و اين شهر بزرگتر مكران است . كرمان را عبد الرحمن بن سمرة بن حبيب بن عبد شمس فتح نمود و بر دو ميليون درهم و دو هزار غلام و كنيز با شاه آن صلح كرد و اين امر در خلافت عثمان روى داد .
اما بلادى كه از سرخس تا درياى هند است :
طالقان
از شهر « سرخس » تا « طالقان » چهار منزل راه است و طالقان ميان دو كوه بزرگ واقع شده و در آن از نظر وسعتش دو مسجد جامع است كه روز جمعه در آنها اقامهء جمعه مىشود و نمدهاى طالقانى را در همين شهر مىسازند ، و از طالقان تا « فارياب » چهار منزل است ، فارياب شهر كهنه است ، و شهر دوم به آن « يهودان » گفته مىشود كه حاكم فارياب در آن منزل مىكند .
هامش
( 1 ) جيرفت : بكسر و سكون و فتح را و سكون فا و تاى دو نقطه : شهرى است در كرمان كه خرما درخت و ميوه دارد .
( 2 ) فهرج بر وزن « زبرج » شهرى است ميان فارس و اصفهان از استان اصطخر كه ميان آن و شهر يزد پنج فرسخ است و نيز جائى است در بصره از مضافات ابله و نيز همان « فهرهء » سيستان را « فهرج » گويند .