و اين دو روستا حد فاصل ميان توابع اصفهان و قم است ، و « روستاى اردستان » كه اشرافى از دهقانان آنجايند ، گفته مىشود كه فرزندان خسرو انوشيروان در همين محل هستند ، و دو روستاى « تيمرى » « 1 » ، و در اين دو روستا قومى از عرب از بنى هلال و جز آنان از طوائف قيس سكونت دارند ، و حد فاصل ميان توابع اصفهان و كرج همينجا است .
رى
و كسى كه آهنگ رى دارد ، از شهر دينور به قزوين رود و سپس از قزوين سه منزل روى جادهء راه رهسپار گردد ، و رى بر جادهء راه خراسان است ، و نام شهر رى « محمديه » است ، بدانجهت بدين نام ناميده شده كه مهدى در خلافت منصور هنگامى كه براى جنگ با عبد الجبار بن عبد الرحمن ازدى متوجه خراسان گرديد ، در آن فرود آمد و آن را ساخت و رشيد همانجا تولد يافت ، چه مهدى چندين سال در آن اقامت گزيد و آنجا ساختمان عجيبى بنا نهاد ، زنان اشراف اهالى رى رشيد را شير دادند . و اهل رى مردمى بهم آميخته از عجماند ، و عرب آن اندك است .
قرظة بن كعب انصارى « 2 » در خلافت عمر بن خطاب در سال بيست و سه رى را فتح كرد .
آب آشاميدنى اهل رى از چشمههاى بسيار و رودخانههاى بزرگ است و در آن رودخانهاى است بزرگ كه از بلاد ديلم مىآيد و به آن « نهر موسى » گفته مىشود ، و براى بسيارى آبهاى شهر ميوهها و باغها و درختان آن بسيار شده است و آن را
هامش
( 1 ) تيمره ، بضم ميم ، هيثم بن عدى گفته است : مساحت اصفهان هشتاد فرسخ بوده و شانزده روستا داشته كه در هر روستائى سيصد و شصت آبادى قديمى بوده است ، بجز تازهها ، و تيمرهء بزرگ و تيمرهء كوچك را ضمن آنها ذكر كرده است ( مراصد الاطلاع ) .
( 2 ) قرظة بن كعب بن ثعلبة بن عمر و انصارى خزرجى صحابى ، در احد و ديگر غزوات رسول اكرم شرفياب بود و يكى از ده نفر انصارى است كه عمر همراه عمار ياسر به كوفه فرستاد ، وى مردى بزرگوار بود و در سال بيست و سه در خلافت عمر رى را فتح كرد و هنگامى كه على عليه السلام رهسپار جمل شد او را والى كوفه قرار داد و چون رهسپار صفين مىشد او را همراه خود برد و بجاى وى ابو مسعود بدرى را بحكومت كوفه منصوب فرمود . قرظه در جنگهاى على همراه وى بود و در خلافت آن حضرت در كوفه در خانهء خود وفات كرد و على عليه السلام بر وى نماز گزارد ( ر . ك . اسد الغابه ج 4 ص 202 )