سپس ادارهء شرطه و زندان بزرگ و خانههاى مردم و بازارها در راست و چپ اين خيابان مانند ديگر داد و ستدها و صنعتها ؛ و اينها تا چوب بابك اتصال دارد ، سپس بازار بزرگ كه منازل به آن آميخته نيست و هر تجارتى جداست و هر صنفى از صنعتگران و كسبه به غير خود آميخته نيستند ، سپس مسجد جامع قديم كه پيوسته تا زمان متوكل در آن اقامهء جمعه و جماعت مىشد و چون بر مردم تنگ آمد ويرانش ساخت و مسجد جامع پر وسعتى در راههاى « حير » بنا كرد ، مسجد جامع و بازارها در يك طرف و قطعه زمينها و خانهها و بازارهاى صاحبان داد و ستدهاى پست مثل آب جو و هريسه و نوشابه فروشها ؛ و قطعه زمين مبارك مغربى و بازارچهء مبارك و پشتهء جعفر خيّاط و قطعه زمين جعفر هم در آن واقع بود ، سپس قطعه زمين ابو الوزير ، سپس قطعه زمين عباس بن على بن مهدى ، سپس قطعه زمين عبد الوهاب بن على بن مهدى ، و اين خيابان امتداد دارد و قطعه زمينهاى عمومى در آن واقع است تا كاخ هارون بن معتصم كه واثق باشد نزد « كاخ عمومى » و اين همان كاخى است كه يحيى بن اكثم در دوران متوكل هنگامى كه وى را « قاضى القضاتى » داد در آن منزل گزيد ، سپس دروازهء عمومى و كاخ خليفه و اين همان كاخ عمومى است كه روز دوشنبه در آن جلوس مىكند ، سپس خزينهها ، خزينههاى خصوصى و خزينههاى عمومى ، سپس قطعه زمين مسرور سمانهء خادم كه خزينهها بوى محوّل است ، سپس قطعه زمين « قرقاس » خادم كه خراسانى است ، سپس قطعه زمين ثابت خادم ، سپس قطعه زمين ابو الجعفاء و ديگر خدمتگزاران بزرگ .
خيابان دوم بنام « ابو احمد » معروف است و او ابو احمد بن رشيد است . اول اين خيابان از طرف مشرق ، سراى بختيشوع پزشك است كه در دوران متوكل آن را بنا كرد ، سپس قطعه زمينهاى فرماندهان خراسان و بستگانشان از عرب و از مردم قم و اصفهان و قزوين و قهستان و آذربايجان به سمت راست در جنوب از طرف قبله كه تا خيابان بزرگ « سريجه » راه دارد و آنچه از طرف شمال است در پشت قبله تا خيابان
البلدان ( فارسى ) — صفحة 34
مساهمون: اليعقوبي
ص٣٤