اشناس و اصحاب وى را در محل معروف به « كرخ » قطعه زمين بخشيد و عدهاى از فرماندهان ترك و مردان را ضميمهء وى ساخت و او را فرمود تا مسجدها و بازارها بسازد و خاقان عرطوج و اصحاب وى را در طرف « جوسق خاقانى » قطعه زمين داد و دستور داد تا اصحاب وى فراهم آيند و آنان را از آميزش با مردم ممنوع ساخت و وصيف و كسانش را در طرف « حير » قطعه زمين داد و محوّطهاى كه در امتداد بنا كرد آن را « حاير حير » ناميد و قطعه زمينهاى تركها همگى و فرغانيهاى عجم دور از بازارها و ازدحام جمعيت در ميدانهايى وسيع و گذرهايى طولانى قرار داده شد چنان كه در قطعه زمينهاشان و گذرهاشان كسى از مردم ، نه بازرگان و نه غير آن نبود كه با ايشان آميزش كند ، سپس براى آنان كنيزها خريد و بازدواجشان در آورد و آنان را از زن گرفتن و زناشوئى كردن با هر كه از نوعربان باشد ممنوع ساخت ، تا آنكه براى خودشان فرزند پيدا شود و با يكديگر خود زناشويى كنند و براى كنيزان تركها مقرريهاى ثابت برقرار ساخت و نامهاشان را در دفترها نوشت و ديگر كسى از ايشان نمىتوانست زن خويش را طلاق دهد يا از وى جدا شود و چون در آخر ساختمان ( ها ) در طرف مغرب اشناس تركى را قطعه زمين داد و كسانش را نيز با وى زمين بخشيد و آن جا را « كرخ » ناميد ، وى را فرمود تا غريبى را چه تاجر و چه غير آن ، در جوار خود راه ندهد و معاشرت با نو عربان را آزاد نگذارد ، پس مردم ديگرى را در بالاى كرخ قطعه زمين داد و آن را « سراها » نام گذاشت و براى آنان در خلال سراها و قطعه زمينها ، مسجدها و حمامها ساخت و در هر جايى بازارچهاى قرار داد مشتمل بر چندين دكان براى بقالان و قصابان و مانند آنان از كسبهاى كه مردم بدانها نياز قطعى دارند و نمىتوانند بدون آنان زندگى كنند ؛ و افشين حيدر بن كاوس اسروشنى را در آخر ساختمان ( ها ) باندازهء دو فرسخ به طرف شرقى قطعه زمين داد و آن جا را « مطيره » ناميد و آنگاه اسروشنيها و جز آنان را كه ضميمهء وى شدند در پيرامون سراى وى قطعه زمين
البلدان ( فارسى ) — صفحة 32
مساهمون: اليعقوبي
ص٣٢