ذكر كرده است و حنظلة بن صفوان را برايشان مبعوث كرد ، پس او را كشتند و خداى نابودشان ساخت و دربارهء اصحاب رس جز اين هم گفته شده .
* * * ارمنستان سه بخش است :
بخش اول : شهر دبيل و شهر قالىقلا و شهر خلاط و شهر شمشاط و شهر سواد .
و بخش دوم : شهر بردعه و شهر بيلقان و شهر قيله ( قبله ) « 1 » و شهر دربند .
و بخش سوم : شهر خرزان ( جرزان ) « 2 » و شهر تفليس و شهرى كه معروف به « مسجد ذى القرنين » است .
فتح ارمنستان در خلافت عثمان بر دست سليمان ( سلمان ) بن ربيعهء باهلى در سال بيست و چهار بانجام رسيد .
* * * احمد بن ابى يعقوب گفته است : و ارمنستان بر سه بخش است :
بخش اول مشتمل است بر قالىقلا و خلاط و شمشاط و آنچه در ميان اينها است .
بخش دوم بر خرزان ( جرزان ) و تفليس و شهر باب اللان « 3 » و آنچه ميان اينها است و بخش سوم مشتمل است بر بردعه كه شهر ولايت اران است و بر بيلقان و دربند . « 4 » احمد بن واضح اصفهانى گفته است كه وى مدتى طولانى در بلاد ارمنستان اقامت داشته است . . . تا آخر . « 5 » * * * محمد بن احمد بن خليل بن سعيد تميمى مقدسى در كتاب خويش بنام « جيب - العروس و ريحان النفوس » گويد : مشگ را انواعى بسيار و اقسامى مختلف است و بهتر و برترش تبتى است كه از جايى بنام « ذو سمت » كه ميان آن و تبت دو ماه راه است
هامش
( 1 ) قبله ، بفتح قاف و با و لام : شهرى قديمى نزديك دربند .
( 2 ) بضم جيم و سكون را ناحيهاى كه قصبهء آن تفليس است .
( 3 ) بفتح همزه . ميان بلاد اللان و كوه قبق قلعهاى و پلى است روى رودخانهء بزرگى . كه آن را « قلعه باب اللان » گويند ( ر . ك . مراصد الاطلاع ) .
( 4 ) ر . ك .
تقويم البلدان ص 387 .
( 5 ) ر . ك . مختصر كتاب البلدان ص 290 .