در آيد و آبكشان از آنها برگيرند و آنان را رودخانهاى است بنام وادى سراويل در قبلهء شهر كه چون در شورهزارها واقع است آب شورى در آن مىآيد و مردم آن را در جايى كه بدان نياز دارند به كار مىبرند و منازل بنى اغلب در دو ميلى شهر قيروان در قصرهايى است كه بر آنها چندين ديوار بنا شده است و پيوسته اقامتگاهشان بود تا آنكه ابراهيم بن احمد از آنجا منتقل شد و در محلى كه آن را رقاده گويند در هشت ميلى شهر قيروان منزل گرفت و آنجا قصرى بنا كرد . و در شهر قيروان مردمى بهم آميخته از قريش و ديگر طوايف عرب از مضر و ربيعه و قحطان و اصنافى از عجم از مردم خراسان و كسانى كه از كارمندان و سپاهيان بنى هاشم بدانجا وارد شدهاند ، و نيز عجمهايى از عجمهاى بلاد بربر و روم و مانند آن سكونت دارند . و از قيروان تا سوسه كه بر ساحل درياى شور است يك منزل است ، و آنجا كارخانهاى است كه در آن كشتى ساخته مىشود و اهالى سوسه مردمى بهم آميختهاند ، و از قيروان تا محلى كه به آن جزيره گفته مىشود يك منزل است و آن جزيرهء ابو شريك « 1 » است كه در دريا پيشرفته است و آب دريا بدان محيط است و تجارتى بسيار دارد و قومى از طايفهء عمر بن خطاب و ديگر طوايف عرب و عجم در آن سكونت دارند و آن را چندين شهر است كه مردم در آنها متفرقند ، اما نه شهرهاى بزرگ ، و حاكم آن در شهرى بنام نوابيه ؟ ؟ ؟ « 2 » نزديك أقليبيه « 3 » كه از آن براى سقليه « 4 » سوار مىشوند زندگى مىكند ، و از قيروان تا شهر بسفوطره ؟ ؟ ؟ دو منزل سبك است و آن شهرى است بزرگ كه قومى از قريش و از قضاعه و جز اينان در آن جاى دارند و از قيروان به شهر تونس روند و آن بر ساحل دريا است و در آن كارخانهاى است و شهرى است با عظمت و حماد بربرى مولاى هارون رشيد امير يمن از همين شهر بود ، تونس را بارهاى از خشت و گل بوده و
هامش
( 1 ) مراصد الاطلاع : جزيرهء شريك ، بفتح شين : كورهاى است در افريقا ميان سوسه و تونس ، و مركز آن شهرى است كه آن را منزل باشو گويند و شهرى بزرگ و پر جمعيت است .
( 2 ) مراصد الاطلاع : باشو ، با تشديد شين ضمهدار .
( 3 ) بكسر همزه و لام و با و فتح يا و تخفيف آن .
( 4 ) صقليه كه برخى آن را با سين تلفظ كنند ، بكسر اول و دوم و تشديد لام كسرهدار و تشديد ياى فتحهدار .