مىشود ، و درخت لبخه « 1 » هم آنجا است ، و شهر « طحا » كه گندم آنجا و كوزههايى كه اهل مصر آنها را بوقال گويند ، معروف است و « انصنا » « 2 » كه شهرى است كهن و گفته مىشود كه جادوگران فرعون از آنجا بودهاند ، و ماندهاى از جادوگرى در آنجا است ، و آن در طرف شرقى نيل قرار دارد ، و شهر « أشمونين » « 3 » كه اسبان و ستوران و استرهاى برومند دارد ، و از شهرهاى بزرگ مصر است ، و شهر « أسيوط » « 4 » كه از شهرهاى با عظمت صعيد است و فرش قرمز شبيه ارمنى آنجا ساخته مىشود ، و « قهقاوه » « 5 » ، و در آن شهرى است كهن كه به آن « بوتيج » « 6 » گفته مىشود ، و شهرى كه به آن « بشمور » « 7 » گفته مىشود و گندم يوسفى پيسه در آنجا است ، و شهر « اخميم » كه در طرف شرقى نيل است و آن را ساحلى است و گليمهاى خرد زين پوش و نهالين زين و چرمهاى اخميمى كار آنجا است ، و دير معروف به « دير بوشنوده » ، و گفته مىشود كه قبر دو مرد از حواريين مسيح در آن واقع است ، و شهر « أبشايه » كه آن را « بلينا » « 8 » گويند ، و از ابشايه ميان بيابان و كوهستان تا « واحات » « 9 » شش منزل راه است ، سپس به « واح » بيرونى ، و آن بلادى است كه در آن قلعهها و كشتزارها و چشمههاى بهم پيوسته و آبهاى جارى و درختان خرما و انواع درخت و تاكها و كشتزارهاى برنج و جز آن وجود دارد ، سپس به « واح » درونى ، و آن را شهرى است كه به آن « فرفرون » گفته مىشود ، و اهالى آن مردمى بهم آميخته از اهل مصر و جز آنانند . و از شهر ابشايه كه به آن
هامش
( 1 ) لبخه ، محركة درختى است بزرگ شبيه درخت چنار و بارش كوچك و سبز شبيه خرما شيرين ، اما ناخوش بوى و مزه ، و برگش مايل بدرازى و چوبش را اگر كسى بشكند و بوى كند خون از بينى او جارى گردد و دو تخمهء آن را چون باهم منضم كنند هر دو التيام پذيرد و يك گردد ( منتهى الارب ) .
( 2 ) بفتح همزه و كسر صاد .
( 3 ) أشمون ، بفتح همزه و اهل مصر أشمونين به صورت تثنيه گويند .
( 4 ) بفتح اول ، شهرى در غربى نيل از نواحى صعيد مصر .
( 5 ) قهقوه ، بفتح قاف اول و ضم قاف دوم و فتح واو : كورهاى در صعيد مصر ( مراصد الاطلاع ) .
( 6 ) بكسر تا .
( 7 ) بضم اول و سوم : كورهاى در مصر نزديك دمياط .
( 8 ) بفتح اول و سكون لام و فتح يا و نون .
( 9 ) واحات جمع واحه : سه كوره است در طرف غربى مصر و سپس غربى صعيد ( ر . ك . مراصد الاطلاع ) .