بخش سوم « جربى » است و آن بخش شمال است
اكنون كه بخش قبله يعنى « تيمّن » را ذكر كرديم ، مىبايست كه بخش « جربى » را كه همان ربع شمال است با شهرها و ناحيههايى كه در آن است ذكر كنيم . كسى كه خواهد از بغداد به مدائن و آنچه از شهرها و طسوجهاى دو طرف دجله بدان وابسته است و واسط و بصره و ابله و يمامه و بحرين و عمان و سند و هند رهسپار شود ، از بغداد بيرون رود و بر هر يك از دو سوى شرقى يا غربى دجله كه خواهد در ميان قريههاى بزرگ كه ديار پارسيان در آن است پيش رود تا به مدائن رسد و آن را تا بغداد هفت فرسخ فاصله است و مدائن پايتخت پادشاهان پارس است ، و نخستين كس كه در آن منزل گزيد انوشيروان بود و آن چندين شهر است در دو طرف دجله . در طرف شرقى شهرى است كه به آن « عتيقه » گفته مىشود و كاخ سفيد كهنى كه نمىدانند كه آن را بنا كرده است و نيز مسجد جامعى كه مسلمين پس از فتح مدائن ساختهاند در آن واقع است ، و نيز در طرف شرقى دجله شهرى است كه به آن « اسبانبر » « 1 » گفته مىشود و ايوان عظيم كسرى كه پارسيان مانند آن را ندارند و هشتاد ذراع ارتفاع دارد در اين شهر واقع است و ميان
هامش
( 1 ) أسبانبر ، بفتح و سكون و فتح نون و سكون با ، و أسفانبر ، بفتح و سكون و كسر نون و سكون با : يكى از هفت شهر مدائن عراق كه اصل آن « اسفابور » بوده و تعريب شده است .
( مراصد الاطلاع ) . در مشرق تيسفون ، محلهء اسپانبرaspanbarواقع بود و اين محلى است كه امروز بقعهء سلمان پاك كه از آثار اسلامى است در آن ديده مىشود و هم در آنجا آثار خرابههاى بسيار موجود است كه طاق كسرى را احاطه كردهاند ( ر . ك . ايران در زمان ساسانيان ص 408 ، 411 ، 413 ) .