حمد و سپاس خداوندى را كه اگر معرفتِ حمد خويش را از بندگان خود دريغ مىداشت ، در برابر آن همه نعمتها كه از پس يكديگر بر آنان فرو مىفرستاد ، آن نعمتها به كار مىداشتند و لب به سپاسش نمىگشادند ، به رزق او فراخ روزى مىجستند و شكرش نمىگفتند . و اگر چنين مىبودند از دايرهء انسانيت برون مىافتادند و در زمرهء چارپايان در مىآمدند . چنان مىشدند كه خداى تعالى در محكم تنزيل خود گفته است : « چون چارپايانند ، بل از چارپايان هم گمراهتر . » [ 1 ] حمد و سپاس خداوندى را كه خود را به ما شناسانيد و شيوهء سپاسگزارىاش را به ما الهام كرد و ابوابِ علمِ ربوبيّت خويش را به روى ما بگشاد و ما را به اخلاص در توحيد او راه نمود و از الحاد و ترديد در امر وى به دور داشت . او را سپاس گوييم ، چنان سپاسى كه چون در ميان سپاسگزارانش زيستن گيريم ، همواره با ما باشد و به يارى آن از همهء آنان كه خواستار خشنودى و بخشايش او هستند گوى سبقت بربايم . آن چِنان سپاسى كه تابشش تاريكى وحشت افزاى گور بر ما روشن گرداند و راه رستاخير براى ما هموار سازد و در آن روز كه هر كس به جزاى عمل خويش رسد و بر كس ستم نرود و هيچ دوستى از دوست خويش دفع مضرت نتواند و كس به كس يارى نرساند ، چون در موقف بازخواست ايستيم ، منزلت ما برافرازد و بر مرتبت ما بيفزايد .
حمد و سپاسى آنچنان كه نوشته در نامهء عمل ما به اعلى عليين فرا رود و فرشتگان مقرب بر آن گواهى دهند .
حمد و سپاسى آنچنان كه در آن روز كه ديدگان را پردهء حيرت فرو گيرد ، ديدگان ما بدان روشنى گيرد و در آن روز كه گروهى سيهروى شوند ، ما سپيدروى گرديم .
هامش
[ 1 ]إِنْ هُمْ إِلَّا كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ سَبِيلًا .( سورهء 25 - آيهء 44 )