را زيان مىرساند . گفتم : بهتر اين است كه صاحب بر سر سفره راجع به غذاهاى خود طبابت نكند . البته سخن صاحب بر من ناگوار آمد چنان كه گويى سنگ در دهان داشتم .
صاحب شرمنده شد و تا پايان سخنى نگفت و همچنان خاموش بود .
از آثار اوست : كتاب رسالة الصّدق و الصّداقة ، كتاب الرّد على ابن جنّى فى شعر المتنبّى ، كتاب الامتاع و المؤانسة . دو جلد ، كتاب الاشارات الالهيّة ، دو جلد ، كتاب الزّلفه ، يك جلد ، كتاب المقابسه ، كتاب رياض العارفين ، كتاب تقريظ الجاحظ ، كتاب ذمّ الوزيرين ، كتاب الحجّ العقلى اذا ضاق الفضاء عن الحج الشرعى ، الرسالة فى صلات الفقهاء فى المناظرة ، كتاب الرسالة البغداديّة ، كتاب الرّسالة فى اخبار الصّوفية ، كتاب الرسالة الصوفيّة ، كتاب الرسالة فى الحنين الى الاوطان ، كتاب البصائر ، در ده جلد و كتاب المحاضرات و المناظرات .
ابو حيّان گويد كه با ابو زيد مروزى آهنگ سراى ذو الكفايتين ابو الفتح بن عميد كرديم .
ما را به درون راه ندادند . حاجب گفت : نان مىخورد . ابو زيد به حاجب گفت : ما را در دهليز جاى ده تا از نان خوردن فراغت يابد . حاجب سر باز زد و ما خوار و خفيف از آنجا بازگشتيم .
نيز ابو حيّان گويد : ابو بكر قومسىّ فيلسوف ، كه در دانش دريايى زخّار بود و چراغى پرفروغ ، در نهايت فقر و بىچيزى مىزيست . او را در دين هم متهم كرده بودند . روزى گفت : نپندارم در دنيا كسى به شوربختى من باشد اگر براى غسل به دريا روم خشك شود و اگر براى تيمم به صحرا روى نهم خاكها سنگ شوند . گفتم : آهنگ سراى ابن عميد و صاحب بن عبّاد كن باشد كه بهرهاى حاصل كنى . گفت : هرگز چنين نكنم كه پنجه درافكندن با فقر مرا گواراتر از تحمل چارپايان و نادانان است و صبر بر حرمان را خوشتر دارم از نگريستن به روى اينان . گفتم : در اين رنج براى تو جز خود شريكى نمىيابم من نيز با وجود آن صحت و زيبايى كه در خط و نقل دارم روزى خود به دست نتوانم آورد . با اميد و آرزويى فراوان نزد ابن عبّاد رفتم . او سى جلد از رسايل خود را به من داد كه استنساخ كنم . گفتم كه استنساخ اين همه را نياز به عمر و چشم است . وى سخن مرا نپسنديد و من به چيزى دست نيافتم . گفت : خبر آن شنيدهام . گفتم : اگر كار ديگرى باشد كه از آن در مدت كمى فراغت توان يافت و مرا در برابر انجام دادن آن اجرتى دهند درنگ نخواهم كرد و بر آن صبر خواهم كرد كه براى كسى كه به دام گرفتار شده و در ورطهء
معجم الأدباء ( فارسي ) — صفحة 856
مساهمون: ياقوت الحموي
ص٨٥٦