بنى وانتن و ورشيك بن جانا برادران مسارت [ 1 ] و تاجرت هستند . و ما پيش از اين در انساب آنان سخن گفتيم . اين بنى واسين در بلاد قسطيليه مىزيستند .
ابن رقيق گويد كه ابو يزيد نكارى ، چون در كوهستان اوراس ظهور كرد به ايشان كه در حوالى توزر بودند نامه نوشت و فرمان داد كه توزر را محاصره كنند . ايشان نيز در سال 333 توزر را محاصره كردند . جماعاتى نيز از ايشان در اين عهد در شهر حامه بودند و به بنى ورتاجن اشتهار داشتند . ورتاجن يكى از بطون ايشان بود . ولى بيشتر ايشان همچنان در مغرب اقصايند ، ما بين ملويه تا جبل راشد . موسى بن ابى العافيه در نامهء خود به ( عبد الرحمان ) الناصر الاموى كه دربارهء جنگ خويش با ميسور غلام ابو القاسم خليفهء شيعى نوشته و از قبايل بربر و زناته كه با او بودهاند ياد مىكند . در آن زمره از قبايل بنى واسين و بنى يفرن و بنى ورتاسن و بنى وريمت و مطماطه ياد مىكند . و از آن ميان بنى واسين را ذكر مىكند زيرا آن مواطن بيش از رسيدن به پادشاهى مواطن ايشان بوده است .
زناته را در اين طبقه بطونى است چون : بنى مرين كه از حيث شمار و قدرت و قوت از همه بيش است . سلطنت و ملك ايشان نيرومندتر و دولتشان بزرگتر است . همچنين بنى عبد الواد كه از حيث كثرت و قوت با آنها پهلو مىزنند و بعد از ايشان بنى توجين قرار دارد . اين سه كه ياد كرديم در اين طبقه از زناته داراى فرمانروايى بودهاند ولى بطون ديگر چون بنى راشد برادران بنى بادين چنان كه خواهيم گفت داراى فرمانروايى نبودهاند . در اين طبقه كسان ديگرى است كه از نسب ايشان نيستند بلكه از بقاياى مغراوهاند كه نياكانشان در مواطن نخستين خود در وادى شلف داراى فرمانروايى بودهاند . ايشان پس از انقراض نسل اولشان به اين نسل از زناته جذب شدند . اينان نيز در مواطن خويش داراى دولتى بودهاند كه از آن ياد خواهيم كرد .
بسيارى از بطون اين طبقه از زناته را دولتى نبوده است و اكنون كه به ذكر شعوب آن مىپردازيم از آنها نيز سخن خواهيم گفت . زيرا همهء احياء آن از زحيك [ 2 ] بن واسين منشعب مىشود . از ايشان است بنى بادين بن محمد و بنى مرين بن ورتاجن . اما بنى ورتاجن فرزندان ورتاجن بن ماخوخ بن وجديج بن فاتن بن يدر بن يخفت بن عبد اللّه بن ورتنيد بن المعز بن ابراهيم بن زحيكاند . و اما بنى مرين بن ورتاجن را شعب و تيرههاى بسيار است . و ما بدان اشارت خواهيم كرد . اما بنى بادين بن محمد از فرزندان زحيكاند و من اكنون نمىدانم كه چگونه نسبشان به او پيوسته است . بنى بادين بن محمد بن شعوب بسيار تقسيم شدهاند : چون بنى عبد الواد و بنى توجين و
هامش
[ ( 1 ) ] اينجا در همه نسخههاى خطى منارت
. [ ( 2 ) ] در بعضى از مآخذ : زجيك .