عبيد اللّه او را امارت مغراوه داد .
حميد بن يصل در سال 321 با سپاهيان كتامه به سوى عبد اللّه به تاهرت راند و به فاس رسيد .
قبايل زناته و مكناسه از برابر او گريختند و او مغرب را بگرفت پس از او در سال 322 ميسور الخصى به مغرب لشكر آورد و فاس را محاصره كرد . چون مقاومت ورزيد باز گرديد . آنگاه حميد بن يصل در سال 328 عصيان كرد و به محمد بن خزر پيوست . سپس از آب بگذشت و به نزد عبد الرحمان الناصر رفت . الناصر او را امارت مغرب اوسط داد . سپس حكومت شيعه گرفتار فتنهء ابو يزيد گرديد و محمد بن خزر و قوم او مغراوه قدرتى عظيم يافتند و با حميد بن يصل سردار امويان به سال 333 به تاهرت لشكر بردند . خير بن محمد و برادرش حمزه و عم او عبد اللّه بن خزر همچنين يعلى بن محمد با قوم خود بنى يفرن نيز با او بودند . اينان تاهرت را گرفتند و عبد اللّه بن به كار را كشتند و فرمانده سپاه شهر ميسور الخصى را اسير كردند . در اين نبردها حمزة بن محمد بن خزر نيز كشته شد .
محمد بن خزر و قومش پيش از اين به بسكره لشكر برده و آن را تصرف كرده بودند و زيدان الخصى را كشته بودند . چون [ ابو طاهر ] اسماعيل [ بن القائم ابو القاسم ] از محاصره ابو يزيد بيرون آمد و با اتباع خود به مغرب راند . محمد بن خزر بر جان خويش بترسيد زيرا پيش از اين دعوت آنان را نقض كرده بود و پيروانشان را كشته بود . اين بود كه پيام داد و اطاعت خويش اعلام داشت .
اسماعيل به او فرمان داد كه به طلب ابو يزيد رود و وعده نمود كه بيست بار اموال به او دهد .
برادرش معبد بن خزر از ياران ابو يزيد بود . چون ابو يزيد هلاك شد اسماعيل در سال 340 معبد را گرفت و سرش را بريد و در قيروان نصب نمود . محمد بن خزر و پسرش خير پيوسته بر مغرب اوسط غلبه داشتند و در آن با يعلى بن محمد شريك بودند . در سال 340 فتوح بن خير با مشايخ تاهرت و هران نزد عبد الرحمان الناصر آمد . الناصر آنان را جايزه وصله داد و بر قلمروشان باز گردانيد .
سپس ميان مغراوه و صنهاجه فتنه افتاد . محمد بن خزر و پسرش خير سرگرم نبرد با آنان شدند و يعلى بن محمد برو هران غلبه يافت و آن را ويران كرد [ عبد الرحمان ] الناصر امارت تلمسان و اعمال آن را به حميد بن يصل داد و يعلى بن محمد را بر سراسر مغرب و اعمال آن . محمد بن خزر تا با بايعلى بن محمد رقابت ورزد به اطاعت دولت شيعه باز گرديد و در سال 342 پس از هلاكت اسماعيل ، نزد پسرش المعز لدين اللّه رفت . المعز او را اكرام كرد . محمد بن خزر با جوهر در سالهاى 348 به غزاى مغرب شد و در قيروان به هلاكت رسيد . در حالى كه سالش از صد گذشته بود .
عبد الرحمان الناصر اموى در همان سال كه دعوت شيعه در مغرب بسط يافته بود بمرد . اولياء دولت اموى در اعمال سبته و طنجه محصور شدند . بعد از او الحكم المستنصر به جايش نشست و
تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 29
مساهمون: ابن خلدون
ص٢٩