سپس آنان را پس از بيرون آمدن از كيش خارجى دو دولت بر دست يعلى بن محمد زناتى و فرزندانش به وجود آمد كه به طور تفصيل به ذكر آنها خواهيم پرداخت . ان شاء اللّه .
خبر از ابو قره و فرمانروايى او و قوم او در تلمسان و سرآغاز و سرگذشت او
بنى يفرن را در مغرب اوسط بطون بسيارى است در نواحى تلمسان تا كوه بنى راشد كه امروز به همان نام خوانده مىشود . اينان كسانى بودند كه تلمسان را - چنان كه خواهيم گفت - پىافكندند .
رئيس ايشان در عهد انتقال خلافت از بنى اميه به بنى عباس ابو قره بود و ما از نسب او جز آنكه مىدانيم كه از بنى يفرن است ، بىخبريم . چون بربرها در مغرب اقصى عصيان كردند و ميسره و قومش به دعوت خوارج قيام نمودند . و بربرها او را كشتند ، به جاى او خالد بن حميد را كه از زناته بود بر خود فرمانروايى دادند ، جنگهاى او با كلثوم بن عياض و قتل او به دست كلثوم معروف است .
پس از او اين ابو قره بر زناته رياست يافت .
چون دولت بنى اميه روى به نابودى نهاد عصيانگران در بربر بسيار شدند و ورفجومه قيروان را گرفت و هواره و مكناسه و سجلماسه را تصرف كردند و ابن رستم بر تاهرت مستولى شد . ابن الاشعث از سوى ابو جعفر المنصور به افريقيه آمد . بربرها از او بيمناك شدند و جنگها فروكش كرد .
سپس بنى يفرن در تلمسان بشوريدند و دعوت خوارج آشكار كردند و با بزرگ خود ابو قره در سال 148 به خلافت بيعت كردند . ابن الاشعث ، اغلب بن سوادهء تميمى را به جنگ او فرستاد . اغلب به زاب رسيد و ابو قره به مغرب اقصى گريخت و چون اغلب بن سواده باز گرديد او نيز به وطن خويش بازگشت .
چون بربرها بر عمر بن حفص بن ابى صفره ملقب به هزار مرد ، در سال 150 شوريدند و او را در طبنه محاصره كردند ، از جمله كسانى كه او را محاصره نمود ابو قرهء يفرنى بود با چهل هزار سپاهى از قومش خوارج صفريه و ديگران ، چون محاصره سخت شد عمر بن حفص به وسيلهء پسر ابو قره با او به گفتگو پرداخت كه اگر محاصره از او بردارد چهل هزار دينار به او دهد و چهار هزار دينار به پسرش . ابو قره با قوم خود از آنجا دور شد و بربرها نيز از اطراف طبنه پراكنده گرديدند . سپس او را در قيروان محاصره كردند . اين بار نيز ابو قره با محاصره كنندگان بود شمار سپاهيان او سيصد و پنجاه هزار تن بود كه از آن جمله هشتاد و پنج هزار سوار بود . عمر بن حفص در اين محاصره جان باخت .
يزيد بن حاتم به امارت افريقيه برگزيده شد . چون بيامد جمع خوارج پراكنده شد و ميانشان اختلاف پديد آمد . ابو قره ، پس از آنكه ياور و دولت او ابو حاتم الكندى از رؤساى خوارج كشته شد به ميان بنى يفرن به تلمسان رفت . يزيد بن حاتم بنى يفرن را كشتار كرد و در اطراف مغرب به