يغمراسن كه همواره هواى تصرف بلاد مغرب در سر داشت لشكر گرد آورد و از تلمسان به حركت در آمد تا مانع تصرف فاس به دست امير ابو يحيى گردد . چون خبر آمدن يغمراسن بن زيان به امير ابو يحيى رسيد نه ماه بود كه فاس را در محاصره داشت گروهى از سپاه خود را در آنجا نهاد و پيش از آنكه يغمراسن بن زيان به مرزهاى آن بلاد رسد به استقبال او شتافت . دو سپاه در ايسلى از اراضى وجده مصاف دادند . نبردى هولانگيز و حماسه آفرين بود . عبد الحق بن محمد بن عبد الحق به دست ابراهيم بن هشام از بنى عبد الواد كشته شد ولى بنى عبد الواد منهزم گشتند و يغمراسن بن تاشفين از اكابر مشايخ ايشان نيز به قتل رسيد و يغمراسن بن زيان به تلمسان گريخت . امير ابو يحيى به لشكرگاه خويش باز گرديد تا به محاصرهء فاس ادامه دهد . مردم شهر جز تسليم راه ديگرى در پيش نداشتند امان خواستند . امير ابو يحيى امان داد ، اما به شرطى كه غرامت اموالى را كه در روز شورش ، از سراى او تلف شده بپردازند و مقدار آن را صد هزار دينار معين كرد . مردم شهر آن مال بر عهده گرفتند و او را به شهر در آوردند . امير ابو يحيى در ماه جمادى از سال 648 به شهر در آمد و از مردم طلب مال كرد . مردم از اداى آن اظهار عجز كردند و شرط او نقض نمودند . او نيز قاضى ابو عبد الرحمان و ابن حشار و برادرش را كه عامل اصلى فتنه بودند بگرفت و بكشت و سرهايشان بر كنگرهها نصب كرد . و باقى را به مطالبت اموال گرفت . ديگران نيز آن اموال خواه و ناخواه ادا كردند . از آن پس مردم فاس را بندهء خويش ساخت و آنان را زير فرمان بنى مرين در آورد و از آن پس بذر وحشت در قلوبشان بارور گرديد و آوازشان رنگ خشوع گرفت و همتشان به پستى گراييد و ديگر هوش شورش در دلشان پديد نيامد . و اللّه مالك الارض و من عليها .
خبر از غلبهء امير ابو يحيى بر شهر سلا و باز پس گرفتن آن به دست [ ابو حفص عمر ] المرتضى و سپس هزيمت او
چون امير ابو يحيى شهر فاس را فتح كرد . و حكومت بنى مرين را در آن استحكام بخشيد بار ديگر به جنگ فازاز رفت و شهر را بگشود و اوطان زناته را تصرف كرد و بر آنها باج و خراج نهاد و ريشهء شورشيان را بر كند . سپس رهسپار سلا و رباط الفتح شد و در سال 649 آن دو را بگرفت و هم مرز موحدين گرديد . امير ابو يحيى برادرزادهء خود يعقوب بن عبد اللّه بن عبد الحق را به امارت برگزيد و منشور حكومت آن بلاد مرزى را به او داد و اعمال ديگر بر آنها در افزود . اين خبر به المرتضى رسيد . بر او گران آمد و بزرگان موحدين را گرد آورد و با آنان به گفتگو پرداخت و عزم نبرد بنى مرين كرد . در سال 650 لشكرها روانه داشت و سلا را محاصره كردند و بگشودند و به اطاعت آوردند .
المرتضى امارت سلا را به ابو عبد اللّه بن ابى يعلو يكى از مشايخ موحدين داد . المرتضى در سال