خبر از بنى مرين و انساب و شعوب ايشان و دولت ايشان در مغرب و آغاز كار و سرگذشت احوالشان
گفتيم كه بنى مرين از شعوب بنى واسين هستند . در زناته از نسب واسين سخن آورديم و گفتيم كه ايشان فرزندان مرين بن ورتاجن بن ماخوخ بن جديج بن فاتن بن يدرّ بن يخفت بن عبد اللّه بن و رتنيص بن معز بن ابراهيم بن سحيك بن واسين هستند . ايشان برادران بنى يلومى و مديونهاند . از شواهد اين امر همجوار بودن مواطن ايشان است قبل از رسيدن به فرمانروايى در ناحيهء ميان صا و ملويه . و گفتيم كه چگونه ضاحيه و بيابان را با برادرانشان بنى بادين بن محمد تقسيم كردند و چسان در سالهاى بعد ميانشان جنگها و فتنهها برخاست كه در آغاز پيروزى با بنى بادين بن محمد بود كه بشمار بيش بودند . ايشان چنان كه گفتيم پنج بطن بود : بنى عبد الواد و توجين و مصاب و بنى زردال و برادرانشان بنى راشد بن محمد . اينان در تلول مغرب اوسط بودند . بنى مرين در جولانگاههاى بيابان از فيكيك تا سجلماسه و ملويه ماندند و گاه در كوچهاى خود تا بلاد زاب مىرفتند .
نسبشناسان ايشان گويند كه رياست در ميان ايشان پيش از اين روزگاران از آن محمد بن ورزين بن فكوس بن كوماط بن مرين بود . و محمد را برادرانى ديگر بود كه به نام مادرشان تنالفت شهرت داشتند . از پسر عموهايش يكى ونكاسن بن فكوس بود . محمد بن ورزين [ 1 ] را هفت پسر بود دو برادر از يك پدر و يك مادر به نامهاى حمامه و عسكر . و پنج پسر كه از سوى پدر برادر بودند :
سنكمان و سكميان و سكم و وراغ و قزونت [ 2 ] و اين پنج را تيريعين گويند و معنى تيريعين در زبان ايشان جماعت است .
گويند كه چون محمد به هلاكت رسيد پسرش حمامه جانشين او شد كه پسر بزرگتر بود و پس از او برادرش عسكر . عسكر را سه پسر بود : نكوم [ 3 ] و ابو يكنى ملقب به المخضب و على ملقب به لا عدر . چون عسكر بمرد پسرش المخضب جانشين او شد . مخضب بر آنان فرمان مىراند تا دولت موحدين روى كار آمد و عبد المؤمن بر سر تاشفين بن على بن يوسف لشكر كشيد و در تلمسان محاصرهاش نمود و شيخ ابو حفض را با سپاهى به جنگ زناته روانهء مغرب اوسط كرد همهء بنى بادين و بنى يلومى و بنى مرين و مغراوه به جنگ با او همدست شدند و موحدين جمعشان را پراكنده ساختند و بيشترشان را كشتند . آنگاه بنى يلومى و بنى بادين به اطاعت ايشان در آمدند و بنى عبد الواد در خدمت به ايشان اخلاص ورزيدند . بنى مرين به بيابان رفتند . چون عبد المؤمن بر
هامش
[ ( 1 ) ] در نسخهBوC: ورزير .
[ ( 2 ) ] در نسخهF: فرونت و درB: فزوينت
[ ( 3 ) ] در نسخهC: تكوم .