پرداخت باج و خراج و اطاعت - همچنانكه با محمد بن عبد القوى و فرزندان او بودند - مصالحه كردند . عثمان بن يغمراسن سراسر بلاد بنى توجين را گرفت و اين حوادث باعث شد كه در ايام يوسف بن يعقوب از بنى مرين غافل بماند . پس يكى از بنى محمد بن عبد القوى ، به نام ابو بكر بن ابراهيم بن محمد مدت دو سال بر بنى توجين امارت يافت . مردى بد سيرت و مخوف بود . چون بمرد بنى تيغرين بعد از او عطيه معروف به الاصم را امارت برداشتند . ولى اولاد عزيز و همهء قبايل توجين با او مخالفت ورزيدند و با يوسف بن زيان بن محمد بيعت كردند و به كوهستان وانشريش رفتند و عطيه و بنى تيغرين را يك سال يا بيش از يك سال محاصره كردند يحيى بن عطيه بزرگ تيغرين بود كه عهدهدار گرفتن بيعت براى عطية الاصم گرديد . چون محاصره سخت شد و كار يوسف بن يعقوب و بنى مرين بالا گرفت يحيى بن عطيه به بنى مرين گرايش يافت . و در آن هنگام كه يوسف بن عبد الحق به محاصرهء تلمسان مشغول بود نزد او آمد و او را به گرفتن وانشريش ترغيب كرد يوسف نيز لشكرى با او روانه نمود اين لشكر تحت نظر برادرش ابو سرحان و برادر ديگرش ابو يحيى بود حركت ابو يحيى در سال 701 بود . تا بلاد دور دست مشرق پيش رفت . چون باز گرديد به كوهستان وانشريش رفت و دژهايش را ويران نمود و باز گرديد . بار ديگر به بلاد بنى توجين لشكر برد و آنان را از آن بلاد دور ساخت مردم تافر كنيت به اطاعت او در آمدند سپس به مديه رسيد آنجا را به صلح بگشود . و قصبهء آن را پى افكند و به نزد برادر خود يوسف بن يعقوب باز گردند .
مردم تافركنيت ، پس از رفتن ابو يحيى عصيان كردند ولى بنى عبد القوى آنان را اندرز دادند كه به اطاعت باز گرداندند . آنگاه رسولانى به نزد يوسف بن يعقوب فرستادند . يوسف اطاعت ايشان بپذيرفت و نان را به بلاد خود باز گردانيد و اقطاع داد و على بن ناصر بن عبد القوى را بر آنان امارت داد و امر وزارت او به يحيى بن عطيه سپرد . يحيى بن عطيه زمام امور دولت به دست گرفت و دولتش استقامت پذيرفت . در خلال اين احوال بمرد و يوسف بن يعقوب جاى او به محمد بن عطية الاصم داد . محمد بن عطيه چندى همچنان بر جادهء اطاعت و استقامت بماند ولى در همان روزهاى نزديك به مرگش در سال 706 عصيان كرد و قوم خود را به خلاف واداشت .
چون يوسف بن يعقوب بمرد ، بنى مرين از همه شهرهايى كه در مغرب اوسط از بنى يغمراسن گرفته بودند بيرون رفتند و بنى يغمراسن در آنها استقرار يافتند و اشغالگران را از آنجا راندند .
بقاياى فرزندان عبد القوى به بلاد موحدين رفتند و در دولت ايشان مقامى ارجمند يافتند . عباس بن محمد بن عبد القوى را تا دم مرگ با ملوك آل ابى حفص دوستى و يك دلى بود . اعقاب او در لشكر سلطان ماندند . چون اوضاع مساعد شد يحيى بن عطيهء بن يوسف بن منصور بزرگ بنى تيغرين بر كوهستان وانشريش غلبه يافت . بعضى پندارند كه اينان از دخيلان در بنى تيغريناند و منصور همان احمد بن محمد از اعقاب يعلى بن محمد سلطان بنى يفرن است . اين يحيى بن عطيه چندى رياست
تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 178
مساهمون: ابن خلدون
ص١٧٨