[ جلد ششم ]
مقدمه
سپاس و ستايش ايزد بخشايندهء توانا را كه اين بنده را بخت آن داد كه ترجمهء تاريخ العبر تاليف سترك عبد الرحمان بن محمد بن خلدون را به پايان آورد . جلد اول اين كتاب در سال 1363 منتشر شد و از آن پس ، بيش و كم هر سال يك جلد ، منتشر شده كه هر چند عمر كاه و طاقت سوز بود ولى كارى بود كردنى كه به يارى خداوند و همت مؤسسهء مطالعات و تحقيقات فرهنگى به انجام رسيد .
دربارهء جلد پنجم و ششم كه تاريخ بربر است و مؤلف خود همزمان با بسيارى از رخدادهاى آن بود ، در مقدمهء جلد پنجم به تفصيل سخن رفته است كه اين دو جلد را بارون دوسلان ( 1801 - 1878 ) خاورشناس ايرلندى الاصل فرانسوى با فراهم آوردن شش نسخه تصحيح كرد و با عنوان كتاب ( المغرب في تاريخ الدول الاسلامية بالمغرب ) در سال 1263 هجرى برابر با 1847 ميلادى در الجزاير به چاپ رسانيد . سپس همهء آن دو جلد را تحت عنوان
serebsederiotsiH
به زبان فرانسوى ترجمه نمود .
ابن خلدون زندگينامهء خود را در پايان كتاب افزوده است ولى بارون دوسلان از چاپ آن بخش صرف نظر كرده چنان كه پندارى آن را جزء تاريخ العبر به حساب نياورده است . و حال آنكه ابن خلدون دامنهء تاريخ را تا زمان خود گسترده است و از فرمانروايان و كارگزاران و قضاوت همعصر خود ياد كرده است . و او خود علاوه بر مقام علمى از كارگزاران حكومتها بوده و چند بار بر مسند قضا نشسته است بنابر اين زندگينامهء خود را جزئى از همان تاريخى كه به رشتهء تحرير درآورده است مىدانسته و در پايان كتاب خود به عنوان متمم آن افزوده است . از اين رو مترجم ترجمهء آن را ضرورى دانست تا چيزى از