تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 93

مساهمون:

ص٩٣
كشتن برادرش يغمراسن توطئه كرده بود و چون آن توطئه صورت نپذيرفته بود او را كشت تا خود را از تقصير مبرا دارد . ولى شورش مردم مهلتش نداد كه بىگناهى خويش ثابت گرداند . و اللّه اعلم .

خبر از غلبهء يغمراسن بر سجلماسه پس حركت او به قلمرو بنى مرين

عربهاى قبايل معقل از زمان دخول عربهاى هلالى به صحراى مغرب اقصى همواره همپيمان و متابعان زناته بودند و به بنى مرين پيوستگى داشتند ، مگر ذوى عبيد اللّه كه جولانگاهشان به جولانگاه بنى عبد الواد پيوسته بود ، يا با آنها شريك بودند . چون بنى عبد الواد نيرومند شدند به قلمرو ايشان تجاوز نمودند و پيمان دوستى خود شكستند و به جاى ايشان با منبات از ذوى منصور كه خصوم ايشان و از هم پيمانان و پيروان يغمراسن و قوم او بودند دوستى ورزيدند . سجلماسه جولانگاه ايشان بود و چون كوچ مىكردند به آنجا باز مىگشتند . سجلماسه به قلمرو بنى مرين پيوست . سپس قطرانى در آنجا به فرمانروايى پرداخت . آنگاه مردم بر او شوريدند و به اطاعت المرتضى از بنى مرين گراييدند . عامل اصلى اين امر على بن عمر بود و ما در اخبار بنى مرين از آن ياد كرديم . سپس قبايل منبات بر سجلماسه غلبه يافتند و عامل آن على بن عمر را در سال 662 كشتند و به يغمراسن اظهار گرايش كردند و اهل شهر را به جانبدارى او برانگيختند و چون يغمراسن با قوم خود به سوى سجلماسه راند شهر را تسليم او نمودند . يغمراسن منشور امارت را به فرزندش يحيى سپرد و عبد الملك بن محمد بن على بن قاسم بن درع ، از فرزندان محمد را كه پسر خواهرش حنينه بود با او همراه كرد . يغمراسن بن حمامه نيز با جمعى از عشاير و حشمشان با آن دو بودند . يحيى بن يغمراسن بر سجلماسه امارت مىكرد تا در گذشت و دولت او به عبد الملك پسر خواهر يغمراسن رسيد . عبد الملك بر سجلماسه فرمان مىراند تا يعقوب بن عبد الحق بر مركز خلافت موحدين غلبه يافت و طنجه و سراسر بلاد مغرب به تصرف او در آمد . پس آهنگ آن نمود كه سجلماسه را از قلمرو يغمراسن خارج سازد ، با لشكر و جمعى از زناته و عرب و بربر بدان سو راند و شهر را محاصره نمود و با آلات حصار ، فرو كوفت تا بخشى از بارويش فرو ريخت . پس در ماه صفر سال 673 آن را به جنگ تصرف كرد و عبد الملك بن حنينه و يغمراسن بن حمامه و ياران ايشان از بنى عبد الواد و امراى منبات را بكشت و سجلماسه از آن پس در فرمان بنى مرين در آمد و الملك للّه يوتيه من يشاء من عباده .

خبر از جنگهاى يغمراسن با يعقوب بن عبد الحق

گفتيم كه پس از ضعف دولت بنى عبد المؤمن ، بنى مرين بر قلمرو ايشان دست اندازى كردند .