فرو ميبرد و انسان كارى مىكند كه تداركش ممكن نيست مثل اينكه مسلمانان را گمراه سازد و آنان بواسطهء گمراهى او كافر شوند و بر همان حال كفر بميرند « نعوذ باللَّه » و اما اگر توبه با آن شرايطى كه گفتيم ممكن باشد شكى در قبول آن نيست .
از امير المؤمنين عليه السّلام روايت شده كه آن حضرت فرمود : گناهان بر سه قسم است ، گناهى كه بخشيده شده و گناهى است كه بخشيدنى نيست و گناهى است كه نسبت به صاحبش هم اميد عفو ميرود و هم بر او ترسيده مىشود ، گفته شد اى امير مؤمنان آنها را براى ما بيان فرما حضرت فرمود اما آن گناه كه بخشيده شده گناهى است كه خدا او را بر آن گناه در همين دنيا عقوبت نموده است و خداى متعال بردبارتر و بزرگوارتر از اين است كه بنده را دو مرتبه بر يك گناه عقوبت كند ، و اما گناهى كه خدا آن را نمىآمرزد ، ظلم بندگان بعضى نسبت ببعضى ديگر است كه خداى متعال آنگاه كه براى خلقش ظاهر شد بذات خود سوگند ياد نمود و فرمود سوگند به عزت و جلالم كه ظلم هيچ ظالمى ( بدون مجازات ) از من نگذرد و لو مشتى بمشت و يا دستى بدستى و شاخ زدن حيوان شاخدار به حيوان بدون شاخ ، از همهء آنها قصاص گرفته مىشود تا اينكه مظلمه اى براى احدى باقى نماند ، سپس خدا آنها را براى حساب بر مىانگيزاند .
و تو اگر در اين خبر شريف تأمل كنى مىيابى كه مراد امام عليه السّلام از گناهى كه بخشوده نمىشود گناهى است كه به رد مظالم و جلب رضايت طرف تدارك نشده باشد و اينكه در خبر آمده در صورتى است كه گناه و ظلم به همان حال باقى باشد و آن موردى كه فرمود : اميد عفو ميرود يا
اسرار الصلوة ( فارسي ) — صفحة 67
مساهمون: رضا رجب زاده
ص٦٧