زيرا كه خداوند بنده را در انجام گناه بيكى از دو جهت وا مىگذارد يكى اينكه به عزت او در قضائش و بر و نيكى او در پوشانيدن گناه و به حلم و بردباريش در مهلت دادن به خطا كار و به كرم و بزرگواريش در قبول عذر گناهكار و به فضل او در بخشش و مغفرت گناه معرفت پيدا كنى .
من مىگويم تفكر در اين احوال اشتغال از جهت گناه است و توبه به پيشگاه حضرت حق از جهت صفات و افعال است و اين يكى از وجوه سخن معصوم عليه السّلام است كه فرمود : آنان از دنيا به حمد و ثناء تو مشغول هستند .
او مىگويد جهت دوم از مهلت دادن خدا ببندگان در انجام خطا اينست كه حجتى بر عدالت خود داشته باشد و بنده را با حجت ، بر گناهش عقوبت كند .
و لطيفهء دوم اينكه بندهء بصير و صادق اگر در طلب گناهانش بر آيد براى خود حسنه و عمل خيرى نخواهد ديد زيرا كه از طرف خدا لطف و مرحمت ميبيند و از طرف خود گناه . به بيان ديگر فرد بصير و صادق جميع گناهانش را از جهت خود مىداند و خيرات و نيكىهايش را از طرف پروردگار ، بنابر اين او به گناهانش و خدا به نيكىهاى او اولى و سزاوارترند و بدين ترتيب اگر حقيقت حال را طلب كند حسنه اى براى خود نخواهد يافت .
و لطيفهء سوم اينكه بنده چون حكم را مشاهده كند آن مشاهده براى او جائى براى نيك شمردن نيكىها و زشت دانستن گناهان باقى نمىگذارد و اين بخاطر صعود او از مرتبهء جميع اين معانى به معناى
اسرار الصلوة ( فارسي ) — صفحة 61
مساهمون: رضا رجب زاده
ص٦١