همان ذكر و ياد آورى است ، و اين امر سبب زيادى معرفت و محبت مىشود ، زيرا فكر كليد معرفت است ، و معرفت سبب آشكار شدن معروف و شهود آن مىشود ، و شناخت و شهود موجب محبت است زيرا قلب تا در كسى جمال و جلال و خيرى نبيند و معتقد نباشد دوستدار آن نميشود ، و چنين معرفتى جز بمعرفت و شناخت صفات جميله و جليلهء خداوندى ميسر نمىشود ، و مفتاح آن فكر است ، گر چه ذكر هم باعث محبت و دوستى مىگردد ، ولى فرق بين اين دو محبت ، هم چون فرق بين خبر ، و ديدن است ، چرا كه فكر مفتاح كشف و شهود است و اين از ذكر بر نمى - آيد ، گر چه ذكر موجب محبت و انس مىشود .
و از مهمات بعد از تعقيب نماز سجدهء شكر است براى اينكه توفيق يافته كه نماز بگذارد ، و در فضيلت آن روايات بسيارى رسيده است .
همچنين در انجام نوافل تأكيد بسيار شده است زيرا كه اگر در اقبال و توجه به خدا در نمازهاى واجب نقصى باشد با انجام نوافل ميتوان آن را كامل گردانيد . و سزاوار است كه تا حد امكان ترك نشود گر چه به كوتاهترين صورتى كه مىتوان آن را بجاى آورد ، و در حال رفتن در پى كار و كسب خود باشد . و وقت نوافل ظهر و عصر تمام روز است بنابر اقوى .
و خلاصهء كلام در حث و ترغيب بانجام نوافل تأكيد بسيار شده است ، حتى در بعضى از روايات از ترك آن به معصيت تعبير شده است ، و در بعضى انجام آن از نشانههاى شيعه دانسته شده ، و براى بنده اى كه مراقب مراسم عبوديت است سزاوار است كه در حق نوافل سعى و
اسرار الصلوة ( فارسي ) — صفحة 453
مساهمون: رضا رجب زاده
ص٤٥٣