است ، گاهى مالكيت و ملكيت براى غير خدا هم تصور مىشود ، و لكن روز قيامت ، آن روزى است كه وقتى فرياد بر آيد :
لمن الملك اليوم . امروز ملك از آن كيست ، تنها اين نداست كه در پاسخ گفته مىشود :
للَّه الواحد القهار . براى خداوند يكتاى قهار است . و سلطان خداوندى در آن روز است كه ظهور مييابد و سلطنت و مالكيت بندگان بيكباره از بين ميرود . و از توحيد حق تعالى در مالكيتش بهمهء عوالم پرده برداشته مىشود و بر همگان مكشوف ميگردد ، بخلاف اين دنيا كه توحيد خداوند در مالكيت و سلطنت و ديگر صفات ذات ذو الجلال بر عامهء مردم ظاهر نيست و بالنسبة به آنها از امور غيب به حساب مىآيد ، گر چه بر اهل معرفت معلوم و مسلم است ولى بخاطر ندرت آن نميتوان آن را به حساب آورد ، لذا ظهور مالكيت او ، به روز جزاء اختصاص يافته است .
مطلب ديگر اينكه بيان اين نامهاى پنجگانه خداوند در اين مقام ، توجهى است بانحصار جهات حمد در اين موارد ، و گويا اين آيات خطاب ببنده چنين مىگويد : كه اگر حمد و ستايش تو براى كسى بخاطر كمال و جمال و جلال او باشد سزاوار است كه تنها حمد خدا كنى و ستايش و ثناء او بگوئى ، چرا كه همهء اين صفات براى او است و اگر ديگرى هم از اين صفات بهره اى داشته باشد باز از او و به او و براى او است ، و اگر بخاطر اينست كه آن كس احسانى به تو نموده است باز هر چه احسان و عنايتى هست از ناحيهء پروردگار عالميان است ، و اگر بخاطر اميدوارى بفضل و نعمت و رحمت دينى يا دنيوى است بايد بدانى كه مالك همهء اين نعمتها و بخشندهء آنها ، الرحمن الرحيم است . و اگر
اسرار الصلوة ( فارسي ) — صفحة 385
مساهمون: رضا رجب زاده
ص٣٨٥