وظيفهء موجودى كه از هر جهت مورد تربيت و پرورش قرار گرفته نسبت به رب مطلق و تنها مربى و پرورش دهنده او از هر جهت ، جز اخلاص صادق در جميع حدود عبوديت چيز ديگرى نيست . چنان كه در گذشته در باب اخلاص از امام صادق عليه السّلام بيان داشتيم .
مىگويم لازمهء چنين توحيدى ، يكى اينست كه انسان در عالم هستى غير از خدا ضرر زننده و نفع رساننده بلكه مؤثرى نبيند ، و عمل بر چنين عقيده اى ، آن هم در اين عالم كه دار غرور ، و از هر سو سببها انسان را فرا گرفته و چنين پنداشته مىشود كه تأثير آن اسباب سبب پيدايش امور زندگى است ، امرى است بس دشوار كه دستيابى به آن جز بمعرفتى كامل و كشف عوالم غيب ، و غلبهء سر ، براى كسى ميسر نيست ، و شايد بتوان گفت مراد از استقامتى كه در اين آيه از سورهء هود بيان شده و خداوند مىفرمايد : فاستقم كما امرت 11 : 112 و استوار و پاى بر جاى باش چنان كه امر شده اى .
و رسولخدا فرمود : سورهء هود مرا پير نمود كه گفته شده فرمايش رسولخدا صلَّى اللَّه عليه و آله بخاطر اين آيه بود عمل به همين معنا باشد كه بيان داشتيم .
و بدان كه تصور ربوبيت حضرت حق تعالى نسبت بجميع اين عوالم پس از تشريح جزء جزء آن چنان است كه عقل را حيران ميسازد ، بعنوان مثال اگر انسان نسبت اين عالم محسوس را با عوالم جبروت تعقل كند چه خواهد ديد زيرا كه عوالم جبروت يا لا اقل بعضى از آن ، عوالمى غير متناهى است و نسبت متناهى با غير متناهى معلوم است كه چگونه است و باز اگر انسان در همين عالم محسوس كه ما فرض نموده ايم
اسرار الصلوة ( فارسي ) — صفحة 375
مساهمون: رضا رجب زاده
ص٣٧٥