ديگر قيوميت نور براى شعاع ، ديگر قيوميت علم براى صورتهاى علمى است ، و بدان كه قيوميت ذات اقدس حق از همهء اين اقسام والاتر و برتر بوده و بعضى از اين وجوهى كه بيان شد به قيوميت ذات اقدس حق نزديكتر از بعضى ديگر است .
و باز اگر اين آيهء شريفه را تلاوت نمودى كه مىفرمايد :
و نحن اقرب إليه من حبل الوريد . 50 : 16 و ما به او نزديكتر هستيم از رگ گردن ، در اقسام قرب بينديش و در معيت ذات اقدس حق نسبت به اشياء فكر نما و در اقسام معيت تأمل كن ، پس از آن قيوميت و معيت او را از هر قيوميت و معيت و قربى كه در غير او هست منزه بدار .
و هر گاه اين آيهء شريفه را قرائت نمودى كه مىفرمايد :
وَ انْ مِنْ شَيءٍ الا عِنْدَنا خَزائِنُه وَما نُنَزِّلُه الا بِقَدرٍ مَعْلُومٍ . 15 : 21 ترجمه : و هيچ چيزى نيست مگر آنكه خزائن آن نزد ما است ، و جز به اندازه اى معلوم از آن فرو نفرستيم .
پس اولا در معناى اينكه مىفرمايد : « نزد ما است » بينديش كه اين « نزد او » آيا عبارت از مكان خاصى است كه از مكان اشياء ديگر بدور است ، آيا آن مكان ، در محلى خارج از اين عالم مثلا پس از آسمان هفتم قرار دارد ، و يا در باطن همين عوالم است و بعد مكانى براى آن نيست ، بعد در كلمهء « خزائن » بينديش ، آيا اين خزائن و انبارها هم نظير همين خزائن دنيائى مثل مخزن آب و انبار طلا و نقره و امثال آن است ، يا اينكه بگونهء ديگرى است مثل گنجانيدن ميوه در ريشههاى درخت و ذخيره ساختن درخت در دانهء آن ، يا مثل گرد آوردن معلومات در علوم ، و
اسرار الصلوة ( فارسي ) — صفحة 332
مساهمون: رضا رجب زاده
ص٣٣٢