او را فرا خواهد گرفت و ترس او را خواهد ميرانيد و حياء او را آب خواهد نمود .
و خلاصهء كلام آنكه هر چه علم و معرفت به خدا بيشتر باشد هيبت و ترس از او هم بيشتر خواهد بود ، چرا كه اگر حكمت او هلاكت اولين و آخرين را اقتضاء كند هيچ چيز نمىتواند مانع اين شود حتى رقت و نازك دلى ، زيرا كه او منزه از تأثر و انفعال است ، و لذا است كه بعضى از انبياء و اولياء ، گاهى آن قدر از تعظيم و هيبت ذات اقدس حق متأثر مىشدند كه هر آنچه غير خدا است را فراموش ميكردند و از هر آنچه سواى او است غافل مىگشتند حتى از بدن خويش ، و بيرون آوردن تير از پاى مولا على عليه السّلام در هنگام نماز و عدم تأثر آن حضرت از آن ، و غشوههاى آن بزرگوار كه گمان ميرفت از دنيا رفته است از همين باب است .
و اما رجاء و اميدوارى ،
منشأ آن معرفت بفضل و كرم خداوند و لطف و انعام او و توجه به اين حقيقت است كه او خلايق را بخاطر انتفاع و بهره ورى از آنها نيافريد ، بلكه بخاطر عنايت بآفرينش آنها ، آنها را پديد آورد و نه از طاعت و عبادت آنها بهره مند و نه از معصيت آنها متضرر خواهد گشت ، و معرفت به عنايت و فضل پروردگار در ميان خلايق و بخشش بسيار او بر آنها و وعده بهشت كه بنمازگزاران داده و مغفرت و آمرزش گناهان بندگانش با پشيمانى و ندامت بنده از آن ، و تبديل گناهان به چندين برابر آن از حسنات و وعدهء شفاعتى كه به اولياء خود داده و اين آيهء شريفهء قرآن كه خطاب به پيامبر بزرگوار اسلام صلَّى اللَّه عليه و آله ميفرمايد :
و لسوف يعطيك ربك فترضى . 93 : 5
اسرار الصلوة ( فارسي ) — صفحة 315
مساهمون: رضا رجب زاده
ص٣١٥