هستى و شراشر وجود خود و با هيبت و رجاء و حياء كامل و با درك جلال پروردگارى در پيشگاه حضرت ذو الجلال حضور يابد ، و آنچه از اخبار فهميده مىشود اينست كه آن قسمى كه با قصد اجمال انجام مىگيرد و منطبق با مقصود هم هست ، اگر كه اقبال نماز گزار و قصد و نيت او بر حقيقت اجزاء نماز و معانى آن افزايش يابد و لا اقل يكدهم باينصورت انجام گيرد آن نماز برگردانده نمىشود و به همان اندازه كه مورد قبول واقع شده بالا ميرود ، و در ظاهر هم امر مولا اطاعت شده و قضاء نماز بر عهدهء او نخواهد بود ، و اگر آن قسمى كه بدون توجه كامل انجام گرفته با انجام نوافل جبران گردد اميد است كه تمام آن مورد قبول واقع شود ولى اگر آنچه كه با توجه و حضور قلب بوده كمتر از يكدهم نماز باشد برگردانده مىشود و بر صورت صاحبش زده مىشود .
اين چيزى است كه بعنوان حكم عام براى نماز از اخبار استفاده مىشود ، ولى اين مطلب منافاتى با اين ندارد كه فضل خداوند از جهت ديگرى شامل حال بنده شود و آن اقسام ديگر هم مورد قبول واقع گردد ، چنان كه در پاداش بعضى از اعمال مستحبه آمده است ، و يا بنده بسبب ارتكاب بعضى از گناهان مستحق خذلان شود در نتيجه همان نمازى هم كه واجد تمام شرايط اقبال بوده و با حضور تفصيلى تمام ، انجام گرفته رد شود چنان كه از اين آيهء شريفه بر مىآيد :
و قدمنا إلى ما عملوا من عمل فجعلناه هباءا منثورا 25 : 23 ( فرقان - 33 ) ترجمه : و ما بر سر كردار آنها آمديم از هر عملى كه انجام داده بودند پس آن را هم چون گردى پراكنده در هوا گردانيديم .
و اخبارى كه در اين زمينه رسيده صريحا مىگويد كه اگر عمل با
اسرار الصلوة ( فارسي ) — صفحة 308
مساهمون: رضا رجب زاده
ص٣٠٨