حسنى او پناه برد و از او خواست كه ما را از غائله وجوه غرور نجات دهد و گناهان ما را بحسنات مبدل سازد كه او ولى هر رغبت و ميل و منجى بندگان از ورطهء هلاكت و نابودى است .
و اما اينكه فرموده : اخلاص ، تصفيه و پالايش معانى تنزيه در توحيد است . اشاره به اين حقيقت است كه اخلاص جز با كندن و بريدن از همهء وجوه شرك براى انسان حاصل نميشود و جز كسى كه به وحدانيت خدا در الوهيت و خداونديش به معناى واقعى كلمهء توحيد ، معتقد باشد بگونه ايكه اين اعتقاد ، به اعمال و رفتارش هم سرايت كند و با تمام وجود ، و در اعتقاد و عمل موحد باشد و در ملك خدا جز همان مالك حقيقى ، مؤثرى نبيند ، و هيچ ضرر و نفعى را جز از ناحيهء ذات باريتعالى نداند و چنين كسى چگونه مراد و مقصودى جز خدا برايش باقى خواهد بود زيرا انسان در حركات اختياريش ، بسوى چيزى حركت مىكند كه آن را مايهء سعادت و خير خود بداند ، خواه اين سعادت و خير مربوط به زمان حال گردد چنان كه عامهء مردم غالبا چنين هستند ، و يا مربوط به آينده چنان كه رويهء عقلا است ، و اگر انسان به جائى رسيد كه در عالم وجود مؤثرى غير خدا نديد ، مسلما رغبت و ترسى هم جز به خدا و از خدا براى او باقى نخواهد ماند و در زمرهء بندگان خدا در خواهد آمد ، و شيطان را ديگر بر او سلطه اى نخواهد بود زيرا راه سيطرهء شيطان در باب اخلاص و شرك ، تنها از طريق رغبت و ترس است و اگر انسان با گشودن باب توحيد ، باب رغبت و ترس را سد نمود ، بينى شيطان را به خاك ماليده و او را از خود محروم ساخته است .
اين مطالبى كه بيان شد راجع باصل اخلاص است ، اما تفصيل
اسرار الصلوة ( فارسي ) — صفحة 280
مساهمون: رضا رجب زاده
ص٢٨٠