پيدا نموده و يا با سنگ كه آلت دفع است براى آنچه كه انسان مى - خواهد از خود دور كند موضع را پاك سازد ، و با اين عمل ، آدمى بر تطهير دل از رؤيت اسباب و مسببات تقويت مىشود چنان كه اين از فوائد وضوء نيز هست و همين تطهير دل از رؤيت اسباب و مسببات ، عنوانى براى تطهير آن از همهء پليدىها مىگردد ، و باعث مىشود كه انسان از خود و مردم روى گردانيده و نزول سلطان قرب خداوندى را مشاهده كند .
مىگويم مرحوم قاضى سعيد در اين زمينه ، نيكو سخن گفته ، خدايش جزاى خير دهد ، ولى اگر آنچه را كه در تأويل استجمار بيان داشته بدين صورت مىگفت كه بواسطهء تواضعى كه براى آدمى از مس بدن با زمين پيدا مىشود و فناء انيّت او ، نفس آدمى براى درك اين حقيقت كه طهارت از ذات ذو الجلال الهى است آماده مىشود ، بهتر مىبود زيرا استجمار منحصر به سنگ نيست بلكه به مطلق زمين و آنچه كه از زمين خارج مىشود بحسب اختلاف فتاوى فقهاء صحيح است .
و اگر بنده خواست مراقبتش را در اين زمينه تمام كند در بعضى آداب ديگر مثل تقنع و پوشيدن روى و ذكر خدا تفكر كند زيرا پوشيدن روى در مستراح بر حسب آنچه روايت شده براى حياء از ملائكه است .
مرحوم مجلسى از « مجالس » و « مكارم » از وصيت پيامبر صلَّى اللَّه عليه و آله به ابى ذر نقل نموده كه آن حضرت فرمود : اى ابى ذر من از خدا حياء ميكنم و سوگند به آنكه جانم در يد قدرت اوست هنگاميكه بمستراح ميروم بخاطر حياء از دو ملكى كه با من هستند جامهام را بر صورتم مىافكنم . تا آنجا كه مى - فرمايد : از خدا حياء كن حق حيا را .
و اگر انسان در اين حكم و در اين روايت فكر كند و حقيقت حياء
اسرار الصلوة ( فارسي ) — صفحة 28
مساهمون: رضا رجب زاده
ص٢٨