از آنها رسيده و هيچ شكى در آنها نيست بر مىآيد اينست كه احوالات آنها بحسب تجليات اسمائيه ذات ذو الجلال بمقتضاى حكمت الهى و عنايت ربانى مختلف است و آن كس كه پيوسته در يك حال بوده و احوالات مختلف بر او عارض نمىشود او همان ذات منزه از جميع صفات و حالات است و دليل ما بر اختلاف احوال آنها از تأمل در آثار آنها دانسته مىشود كه گاه خوف شديد و گاه رجاء عظيم ، و گاه قدرت و گاه عجز از آنها مشاهده مىشود گاهى از آنچه در آينده واقع مىشود خبر ميدهند ، و گاهى در آنچه در محضر آنها است اظهار حيرت و سر گردانى مىنمايند گاه از علم به آنچه بوده و آنچه در آينده خواهد بود سخن مىگويند ، و گاه از عدم علم ، گاهى رسولخدا صلَّى اللَّه عليه و آله ميفرمايد :
كلمينى يا حميراء .
و گاه در هنگام نزول وحى آن حالات از آن حضرت ظاهر مىشود و امير المؤمنين عليه السّلام گاهى مىفرمود من تقسيم كنندهء بهشت و دوزخ هستم و گاهى از ذكر آتش دوزخ غش مىنمود و مىفرمود : آه از آتشى كه جگرها و كليهها را مىپزد ، آه از آتشى كه پوست بدن را بريان مىسازد ، و از هوش ميرفت .
همچنين در بعضى از درجات از مرد يهودى درهمى به قرض ميگرفت ، و گاهى خاك را بدل به طلا و نقره مىنمود .
بهر حال براى احدى از مردم جاى اين توهم باقى نمىماند كه تعبد و بندگى بخاطر ترس از آتش و طمع در بهشت جايز نيست تا چه رسد باهل علم آن هم از مثل بزرگ و شيخ آنها آيت اللَّه شيخ ما علامهء حلى كه قائل به اين قول شده است ولى امثال اين لغزشها از چنين بزرگانى مايهء عبرت براى كسانى است كه عبرت گيرند و رحمتى است از پروردگار
اسرار الصلوة ( فارسي ) — صفحة 270
مساهمون: رضا رجب زاده
ص٢٧٠