بين مردم و يا پرستش كسى يا چيزى غير خدا باشد آن عمل مطلقا باطل است ، خواه اين انگيزه در ابتدا نيت و قبل از انجام عمل در خاطر انسان باشد و يا در اثناء عمل ، و اگر پس از انجام عمل اين انگيزه براى انسان پيدا شد ظاهرا حرام و باعث از بين رفتن اجر و پاداش آن عمل مىشود ، و دليل ما بر اين گفته آيات و رواياتى است كه در زمينهء شريك براى خدا قرار دادن در گذشته بيان داشتيم .
و سخن غزالى در اين باب كه ميگويد اگر كسى غير خدا را در نيتش شريك گردانيد باز هم در مقابل آن عمل مأجور خواهد بود و هر اندازه كه قصد قربت بر آن انگيزهء ديگر فزونى داشته باشد جانب ثواب هم به همان اندازه بيشتر خواهد بود ، قابل اعتنا نيست و مخالف با اخبار اهل بيت وحى است .
و آنان بحقايق دين از ديگران داناتر هستند كه اهل البيت ادرى بما في البيت .
همچنين سخن كسانى كه عباداتى را كه بخاطر ترس از آتش و يا طمع در بهشت باشد باطل شمردهاند دور از تحقيق است و تعجب از كسى است كه اين سخن را گفته است در حالى كه نص صريح بر جواز اين عمل رسيده بلكه عبادتى كه خالى از خوف و رغبت اخروى باشد براى اغلب مردم و بلكه براى همهء مردم مگر اندكى از اهل معرفت و كاملين ، ميسر نيست ، و چه بسا كه مقربان درگاه الهى نيز از ترس آتش ، خداى را عبادت كنند ، و بعضى از مناجاتهائى كه از انبياء و اوصياء صلوات اللَّه - على نبينا و اوصيائه و عليهم اجمعين رسيده گواه بر اين معنا است ، و سر اين مطلب اينست كه آنچه از احوالات آنها مشاهده شده و اخباريكه
اسرار الصلوة ( فارسي ) — صفحة 269
مساهمون: رضا رجب زاده
ص٢٦٩