و مشاهدهء حالات آنها نيز فوز عظيمى است و اگر بچنين كسانى دسترسى نبود شنيدن احوالات آنها نيز مؤثر خواهد بود .
و اما امر دوم كه غلبهء محبت دنيا بر قلب باشد علاج آن تقويت انگيزههاى دينى و تضعيف انگيزههاى هوى و هوس و محبت دنيا است ، زيرا قلب پيوسته معركهء جنگ بين اين دو لشكر است تا آنگاه كه يكى بر ديگرى غالب آيد و قلب را مالك شود و حكمران دل گردد و ساير اعضاء و جوارح را كه بمنزلهء سپاهيان دل هستند هر گونه كه بخواهد به كار گيرد ، بيان اين مطلب كه تقويت انگيزههاى دينى بر انگيزههاى شهوانى و برترى دين بر هوى باشد نيازمند مثالى است ، بعنوان مثال اگر خواستيم كه عقل و شرع حاكم بر شهوت شوند ، ميبايست كه شهوت را تضعيف و عفت را تقويت كنيم اما تضعيف شهوت به انجام سه امر است :
اول : قطع اسباب خارجى آن كه عبارت از خوردن غذاهاى رنگارنگ و مقوى هم از حيث نوع و هم از حيث مقدار مىباشد پس مىبايست كه مريد از خوردن غذاهاى مقوى بپرهيزد و از پرخورى بر حذر باشد ، و لذا شروع براى شكستن شهوت دستور بگرفتن روزه داده است .
دوم : قطع اسبابى كه باعث تهييج شهوت مىشود مثل نگاه كردن بمناظر شهوت انگيز ، چون نگاه باعث هيجان قلب مىشود و قلب قوهء شهويه را به حركت در ميآورد ، و اين امر با كناره گيرى و احتراز از اماكنى كه گمان رؤيت مناظر شهوت انگيز و صورتهاى زيبا در آن ميرود ميسر مىشود ، و به همين خاطر است كه شرع از نگاه به زنها و پسران زيبا روى
اسرار الصلوة ( فارسي ) — صفحة 227
مساهمون: رضا رجب زاده
ص٢٢٧